راه وحدت امت اسلامی صفحه 106

سهم برای عموم مساکین آنها و یک سهم نیز، متعلق به عموم در راه سفر ماندگان خواهد بود.

در نظر ابوحنیفه، بین خویشاوندان پیامبر (ص) و دیگران فرقی وجود ندارد. (1)

همان طور که می دانید «ذی القربی» از خمس حق مشخصی دارند و سنت پاک پیامبر (ص) هم برای آنها سهمی قرار داده که بدون پرداخت آن، خمس دهنده بری الذمه نمی گردد. نیز همه اهل قبله، از هر فرقه و مذهبی که باشند می دانند رسول خدا (ص) ، سهمی از خمس را خود برمی داشت، و سهمی را مخصوص قوم و خویشان خود قرار می داد و تا مادامی هم که حیات داشت در آن حکم تغییری رخ نداد. اما وقتی ابوبکر عهده دار پست خلافت گردید، سهم پیامبر (ص) و سهم ذی القربی از بنی هاشم را قطع نمود، چنان که در تفسیر کشاف و دیگران، این مطلب را در ذیل آیه «خمس» آورده اند. (2)

در شرح ماجرای «غزوه خیبر» آمده است:

فاطمه (علیهاالسلام) کسی را نزد ابوبکر فرستاد و میراث خود از پیغمبر (ص) و فدک و مابقی خمس درآمد خیبر را درخواست نمود و ابوبکر از اینکه چیزی پرداخت نماید، خودداری کرد. فاطمه هم بدین مناسبت قهر کرد و در مدت شش ماهی که پس از وفات پیامبر زنده بود، با ابوبکر هیچ گونه تکلمی نکرد تا اینکه وفات یافت و همسر او علی (ع) وی را شبانه غسل داد و ابوبکر را اطلاع نداد و خود بر دختر پیامبر (ص) نماز خواند و او را به خاک سپرد. (3)

1- المبسوط للسرخسی، ج ٣، ص ١٨-١٧؛ تفسیر الطبری، ج 6، ص ٢5٣، ح ١6١٣٨.
2- الکشاف، ج ٢، ص ٢٢٢.
3- صحیح بخاری، ج 4، ص ١54٩، ح ٣٩٩٨؛ صحیح مسلم ج 4، ص ٣٠، باب 6، کتاب الجهاد، ح 5٢. در ذیل حدیث نبوی «لا نورث، ما ترکناه فهو صدقه» .