راه وحدت امت اسلامی صفحه 157

استانداری بصره را به عبدالله بن عامر که فرد نالایقی بود، واگذار کرد و او در آن سمت، آنچه توانست خلاف انجام داد. (1)

علاوه بر این، برای هماهنگ کردن قرائت های قرآن، دستور داد همه قرآن ها را بسوزانند. (2)

عثمان، از قوم و خویشان خود طرفداری و حمایت می کرد، صدقه را در راه جنگ مصرف می نمود و در بخشش اموال، خانواده خود را بر دیگران مقدم می داشت. او عمار یاسر و عبدالله بن مسعود را مورد ضرب و شتم قرار داد و بر عبیدالله بن عمر، قاتل هرمزان حد را جاری نکرد. همچنین از جمله مطالب ثابت و مشخص تاریخی نامه ای است که درباره قتل محمدبن ابی بکر و گروه دیگری از مسلمانان برگزیده، به مصر نوشت.

از جمله تأویل و استنباطهای عثمان این است که هرگاه از مکه به عرفات و منی می رفت، نماز ظهر و عشا را تمام می خواند، در حالی که پیامبر (ص) و ابوبکر و عمر، هرگاه به آنجا می رفتند، نمازشان را شکسته می خواندند، همان گونه که خود عثمان نیز، در اول خلافت خود، نمازش را شکسته می خواند. (3)

اما چون عثمان تأویل گر و مجتهد و صاحب نظر بود، عذر او پذیرفته شده است، به همین دلیل عدالت و امامت وی از خطا محفوظ می ماند، پس چرا عذر مجتهدان و تأویل گران دیگر، نباید پذیرفته شده باشد؟

1- الملل و النحل للشهرستانی، مقدمه چهارم از مقدمات پنج گانه، ج ١، ص ٢6.
2- الکامل فی التاریخ، ج ٣، ص ١١٢، حوادث سال ٣٠ هجری.
3- صحیح بخاری باب «الصلاه بمنی از کتاب حج» ؛ صحیح مسلم، ج ٢، ص ١4٢، باب «قصر الصلاه بمنی از کتاب صلاه المسافر» ، ح ١6 و ١٧؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ٣، ص ١١- 6٩؛ بحارالانوار، ج ٣١، ص ١4٩، باب ٢5.