راه وحدت امت اسلامی صفحه 59

که یکی از افراد مردم را لعنت کند، حلال نیست، مگر اینکه کسی پیغمبر (ص) را سب کند که در این صورت، خون او هدر است و کشتن او حلال خواهد بود. (1)

سب و دشنام به فرد مسلمان موجب فسق می شود و کشتن او در ردیف کفر است. پیامبر گرامی اسلام (ص) نیز، در این باره فرموده است: «

سِبابُ المُسلِمِ فُسُوقٌ وَ قِتالُهُ کُفرٌ » . (2)

اکنون به محور اصلی بحث بازمی گردیم. علی بن حزم ظاهری از اشاعره روایت می کند که با تکفیر احدی توافق ندارد و عبارتی که از او در کتاب الفِصَل نقل شده این است که:

اما اشعریه می گویند: اگر کسی، به کسی که اظهار اسلام می کند و تسلیم پیغمبر (ص) است، به بدترین وجه دشنام بدهد، این کار موجب کفر او نمی شود! (3)

در همین کتاب آمده است:

به امام ابی الحسن اشعری و همه پیروان او نسبت داده شده به اینکه ایمان، پیمان قلبی است و کسی که بدون تقیه اعلان کفر کند و بت بپرستد و در دارالاسلام ملازم یهودی و نصرانی باشد و صلیب را بپرستد و اعلان تثلیث در دارالاسلام کند و بر این روش و عملکرد بمیرد، او مؤمن و کامل الایمان است نزد خداوند متعال و از اهل بهشت خواهد بود! (4)

1- الشفاء بتعریف حقوق المصطفی، ج ٢، ص ٢٢٢، ح ٢٣.
2- صحیح مسلم، ج ١، ص ١١4، ح ١١6؛ کافی، ج ٢، ص ٣5٩؛ فقیه، ج ٣، ص 56٩.
3- الفصل فی الملل و الاهواء و النحل، ج 5، ص ٧4.
4- الفصل فی الملل و الاهواء و النحل، ج 5، ص ٧٣.