راه وحدت امت اسلامی صفحه 74

پیوست» .

موضوع تخلف علی (ع) از بیعت را مورخان دیگری هم نوشته اند. به عنوان نمونه، ابن جریر طبری آن را در دو جای حوادث سال یازدهم، در تاریخ مشهور خود آورده است. (1)

ابن عبدربه مالکی در جلد دوم عقد الفرید، در داستان «سقیفه» این مطلب را نقل کرده است. (2)

ابن قتیبه در اوایل کتاب الامامه و السیاسه (3)و ابن شحنه در کتاب روضه المناظر (4)و ابی الفداء در کتاب تاریخ خود المختصر فی اخبار البشر، آنجا که از مکر ابوبکر و بیعت او روایت می کند، و مسعودی در مروج الذهب از عروه بن زبیر، در مقام عذرخواهی از برادر خود عبدالله، (5)که تصمیم گرفته بود خانه های بنی هاشم که از بیعت سرپیچی کرده بودند را آتش بزند، همه و همه موضوع تخلف علی (ع) را از بیعت ذکر کرده اند.

همچنین شهرستانی در ملل و نحل (6)و ابن ابی الحدید حنفی معتزلی در شرح نهج البلاغه (7)و علامه در کتاب نهج الحق (8)از کتاب محاسن و انفاس الجواهر و غرر ابن خزابه و. . . این مطلب را آورده اند.

1- تاریخ الامم و الملوک، ج ٣، ص ٣٠٣- ٣٠٢، حوادث سال ١١ هجری، ص ١٩٧، سال ١٣٠5ه.
2- عقد الفرید، مصر، ١٣٠5، ج ٢، ص ٨6- ٨4 در حاشیه زهر الادب.
3- الامامه و السیاسه، ج ١، ص ٩ و ١٠.
4- این کتاب و مروج الذهب در حاشیه کامل ابن اثیر چاپ شده است، اما مروج الذهب 5 جلدی با کامل در حاشیه جلد آخر است که مشتمل بر ١١ جلد است. ج ١١، ص ١١٢.
5- مروج الذهب، ج 6، ص ٢5٩.
6- ملل و نحل، ج ١، ص 5٧.
7- نهج البلاغه، ج ١٨، ص ٧٢؛ بحارالانوار، ج ٢٨، ص ٣6٨.
8- نهج الحق و کشف الصدق، ص ٢٧١ و ٢٧٢.