کتابخانه بالقرآن

انسجام اسلامی، آسیب ها و راهکارها صفحه 52

صفحه 52

کَانَ بِهِمْ خَصَاصَهٌ.» (حشر: 9) گفتند: نه. فرمود: گفتید که از هیچ کدام از این دو گروه نیستید و من گواهی می دهم شما از کسانی هم نیستید که خداوند درباره آنها فرمود: «وَالَّذِینَ جَاءُوا مِن بَعْدِهِمْ یقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِینَ سَبَقُونَا بِالْإِیمَانِ وَلاَ تَجْعَلْ فِی قُلُوبِنَا غِلّاً لِلَّذِینَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّکَ رَؤوفٌ رَحِیمٌ» (حشر: 10) از نزد من بروید، خداوند با شما آن کند که باید. (1)

ب) نگرش تاریخی به لعن

لعن و اهانت یک شخص یا گروه به شخص و گروه دیگر، در شرایط زمانی خاصی وجود دارد و با پایان یافتن آن شرایط، لعن و توهین نیز پایان می یابد. برای مثال، دو کشور در حال جنگ، از رسانه های مختلف، انواع اهانت ها را به یکدیگر می کنند، ولی با پایان یافتن جنگ، این توهین ها نیز متوقف می شود.

معاویه و جانشینان او تا زمان عمر بن عبدالعزیز، یعنی حدود هفتاد سال، گستاخانه، امام علی بن ابی طالب علیه السلام را بر منبرها دشنام می دادند. امیر مؤمنان و شیعیان حضرت نیز به طور طبیعی مقابله به مثل می کردند. ابومعقل المزنی نقل می کند که امام علی علیه السلام نماز مغرب را با مردم خواند و در قنوت نمازش، معاویه، عمروعاص، ابوموسی اشعری و

1- . علی بن عیسی اربلی، کشف الغمه، ج 2، ص 79. ترجمه آیات: نیز غنایم از آنِ مهاجران فقیری است که از سرزمینشان رانده شده اند و آنها در طلب فضل و خشنودی خدایند و خدا و پیامبرش را یاری می کنند، اینان راست گویانند و کسانی که پیش از آمدن مهاجران در دیار خود بوده اند و ایمان آورده اند، آنهایی را که به سویشان مهاجرت کرده اند دوست می دارند و از آنچه به مهاجران داده می شود، در دل احساس حسد نمی کنند و دیگران را بر خویش ترجیح می دهند، هرچند خود نیازمند باشند. آنان که از بخل خویش در امان مانده باشند، رستگارانند، کسانی که از پس ایشان آمده اند، می گویند: ای پروردگار ما، ما و برادران ما را که پیش از ما ایمان آورده اند، بیامرز و کینه کسانی را که ایمان آورده اند، در دل ما جای مده. ای پروردگار ما، تو مشفق و مهربان هستی. (حشر: 8 _ 10)