انسجام اسلامی، آسیب ها و راهکارها صفحه 58

مخالفان، فحاشی می کنند و حرف های رکیک می زنند، به هوای نفس گرفتار شده اند، هرچند می پندارند که کاری دینی انجام می دهند.

دسته دوم _ اختلاف های ناشی از بداخلاقی

1. بیان اختلاف

آدمی با خودکاوی خویش درمی یابد که بسیاری از اختلاف ها و

نزاع های او با دیگران، در خودخواهی ها و هوا و هوس های او ریشه دارد. علت اصلی مخالفت گروهی از مردم با پیامبران الهی نیز آن بود که سخن پیامبران برخلاف هوس های آنان بود. (1) در دوران رسول گرامی اسلام نیز برخی افراد به دلیل حسادت، به پیامبر ایمان نمی آوردند. (2)

اخلاق های ناپسند مانند تکبر، غیبت، دروغ، عیب جویی، به ویژه تبعیض و ستم و همانند آن، افزون بر مجازات اخروی، به دلیل ایجاد بی اعتمادی و بدگمانی در فضای جامعه، دل های مردم را از یکدیگر دور و پیوندهای اجتماعی را سست می کند. افراد چنین جامعه ای در کنار یکدیگر زندگی می کنند و حتی سخنان محبت آمیز به یکدیگر می گویند، ولی در عمل، در پی فریب دادن یکدیگر و آسیب رساندن به هم هستند. به تعبیر امیر مؤمنان، علی علیه السلام، همانند حیوانات وحشی، پیوسته در پی دریدن یکدیگرند و هر لحظه، فرصتی پیش آید، قوی تر، ضعیف تر را خرد می کند. (3)

2. ریشه اختلاف

1- . «وَلَقَدْ آتَینَا مُوسَی الْکِتَابَ وَقَفَّینَا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ وَآتَینَا عِیسَی ابْنَ مَرْیمَ الْبَینَاتِ وَأَیدْنَاهُ بِرُوحِ الْقُدُسِ أَفَکُلَّمَا جَاءَکُمْ رَسُولٌ بِمَا لاَ تَهْوَی أَنْفُسُکُمُ اسْتَکْبَرْتُمْ فَفَرِیقاً کَذَّبْتُمْ وَفَرِیقاً تَقْتُلُونَ». (بقره:87)
2- . نک: تفسیر منهج الصادقین، ج 2، ص 194.
3- . نک: نهج البلاغه، نامه 31 «فان اهلها کلاب عاویه و سباع ضاریه...».