- پیش گفتار 3
- اشاره 6
- تبیین مفاهیم 6
- وحدت اسلامی 6
- فصل اول: کلیات 6
- اشاره 6
- ایمان و اسلام 9
- تاریخچه مبارزه با تکفیر 11
- کفر و شرک 11
- مفهوم و مراتب کفر 14
- مذاهب اسلامی 19
- 1. اصول مشترک 21
- اشاره 21
- فصل دوم: زمینه های وحدت جهان اسلام 21
- 2. احادیث مشترک 23
- حدیث کساء 23
- حدیث ثقلین 23
- اشاره 23
- حدیث اثنا عشر 24
- 3. دشمن مشترک 24
- 4. زبان دینی مشترک 24
- 5. محبت اهل بیت(ع) 25
- 6. محبت صحابه 26
- 7. مجاورت جغرافیایی 27
- 8. پذیرش اجتهاد 27
- 9. سازمان کنفرانس اسلامی 28
- اشاره 29
- فصل سوم: مبانی اتحاد اسلامی (ملی _ جهان اسلام) 29
- 1. وحدت در قرآن 29
- اشاره 29
- الف) فرمان وحدت 30
- ب) ممنوعیت تفرقه 31
- یک _ انحراف از حق 33
- ج) ریشه های تفرقه 33
- اشاره 33
- دو _ سرکشی و کفرورزی در برابر آیات الهی 36
- د) تفرقه، خواست شیطان 38
- اشاره 39
- الف) تخریب مسجد تفرقه آفرین 39
- 2. پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و اتحاد امت 39
- ب) تأکید بر اهمیت وحدت 41
- اشاره 42
- الف) سخنان امیرمؤمنان، علی بن ابی طالب(ع) 42
- 3. سخنان اهل بیت(ع) 42
- امام سجاد(ع) 44
- ب) سخنان دیگر ائمه(ع) 44
- اشاره 44
- امام حسن(ع) 44
- امام صادق(ع) 45
- امام باقر(ع) 45
- الف) تبلیغ گسترده مسیحیت 47
- امام موسی کاظم(ع) 47
- اشاره 47
- 4. وحدت، ضرورت امروز جهان اسلام 47
- ب) پدیده درگیریهای خونین 48
- د) تحریکهای دشمن 48
- ج) عقب ماندگی علمی و صنعتی 48
- ه_) حضور دشمنان در قلب جهان اسلام 49
- و) ایران اسلامی، بزرگ ترین سنگر دفاع از دین 49
- اشاره 50
- امام خمینی رحمه الله 50
- 5. نظریههای اندیشمندان شیعه 50
- اشاره 50
- مقام معظم رهبری 51
- میرزا محمدحسین شیرازی 53
- آیت الله شیخ عبدالکریم حائری یزدی 53
- آیت الله سید حسین طباطبایی بروجردی 54
- آیت الله کاشفالغطا 55
- آیت الله سید علی حسینی سیستانی 56
- آیت الله مکارم شیرازی 56
- آیت الله صافی گلپایگانی 57
- حجت الاسلام شهید نواب صفوی 58
- آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی 59
- آیت الله شیخ جعفر سبحانی 60
- آیت الله تسخیری 61
- حجت الاسلام دکتر بی آزار شیرازی (رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی در ایران) 62
- امام موسی صدر 62
- ابوجهاد الشیبی (از سران پیشین مجلس اعلای اسلامی عراق) 63
- آیت الله سید هبه الدین شهرستانی 64
- شیخ عبدالکریم بن محمدرضا زنجانی 64
- شیخ محمود شلتوت، شیخ الازهر 65
- 6. دیدگاه علمای اهل سنت 65
- اشاره 65
- شیخ محمدسعید طنطاوی، شیخ الازهر 66
- دکتر یوسف قرضاوی، عالم بزرگ اهل سنت 67
- دکتر فرید واصل نصر، مفتی اعظم مصر 67
- شهید حسن البنا 67
- اتحادیه جهانی علمای اسلام 68
- سرهنگ معمر قذافی 68
- شیخ احمد کفتارو 69
- حاج یعقوب شمس، امام جمعه اهل سنت کیش 70
- شیخ عبدالقادر بیضاوی، امام جمعه اهل سنت ارومیه 70
- 1. نمادهای مذهبی و فرهنگی 72
- اشاره 72
- الف) حج 72
- فصل چهارم: جلوه ها و نمادهای اتحاد اسلامی 72
- اشاره 72
- ب) محبت فاطمه زهرا(س) 72
- ج) اقتدا در نماز 73
- راه پیمایی روز قدس 75
- علاقه به حزب الله 75
- اشاره 75
- 2. نمادهای سیاسی 75
- سازمان کنفرانس اسلامی 75
- قربانی حج 76
- 3. نمادهای اقتصادی 76
- اشاره 76
- بانک توسعه اسلامی 76
- اشاره 78
- 1. موانع اتحاد اسلامی 78
- الف) موانع فرهنگی و مذهبی 78
- اشاره 78
- فصل پنجم: موانع و راهکارهای اتحاد و انسجام اسلامی 78
- اشاره 78
- یک _ ضعف آگاهی های فرهنگی 78
- سه _ تکفیر های نادرست 80
- دو _ گفتوگوهای غیرتخصصی 80
- چهار _ دروغ، بدفهمی و بدبینی 81
- پنج _ نظارت ضعیف بر مدرسههای مذهبی 85
- شش _ اهانت به مقدسات مذهبی 86
- یک _ قدرت طلبی 87
- دو _ دشمنان خارجی 87
- اشاره 87
- ب) موانع سیاسی 87
- ج) موانع اقتصادی 92
- اشاره 92
- یک _ نداشتن بازار مشترک اسلامی 92
- اظهارنظرهای نابجا 92
- سه _ ضعف تبلیغات 93
- دو _ ضعف استانداردها 93
- چهار _ فقدان مدیریت مشترک 94
- اشاره 95
- یک _ رفع زمینههای شبهه و اختلاف 95
- 2. راهکارهای ایجاد اتحاد اسلامی 95
- الف) راهکارهای مذهبی و فرهنگی 95
- اشاره 95
- پنج _ ضعف بانکداری 95
- دو _ گسترش دانشگاه های مذاهب اسلامی 96
- سه _ انتشار فتواها و نظریههای تقریبی 97
- چهار _ گفت وگوهای علمی 98
- پنج _ گسترش عقلانیت 99
- یک _ بالاتر بودن جایگاه سازمان کنفرانس اسلامی 99
- ب) راه کارهای سیاسی 99
- اشاره 99
- دو _ تدوین منشور وحدت میان کشورهای اسلامی 100
- سه _ تعیین مجازات برای تفرقه افکنی 101
- یک _ تأسیس بازار مشترک اسلامی 102
- اشاره 102
- دو _ ایجاد مرکز توسعه فن آوری در جهان اسلام 102
- چهار _ تقویت صنعت جهانگردی 102
- سه _ توسعه روابط اقتصادی 102
- ج) راهکارهای اقتصادی 102
- پنج _ مدیریت راهبردی اقتصاد کشورهای اسلامی 103
- شش _ یک پارچهسازی نظام بانکداری در کشورهای اسلامی 103
- فصل ششم: نقش رسانه در ایجاد و تقویت وحدت 105
- 1. استفاده از زمان های مناسب برای ترویج وحدت و انسجام اسلامی 105
- اشاره 105
- اشاره 105
- الف) ایام حج تمتع 105
- ب) عیدهای ملی 106
- ج) عیدهای انقلابی 106
- ه_) هنگام هجوم دشمنان اسلام 107
- د) سفرهای استانی مسئولان نظام 107
- و) دوران توسعه 107
- 2. سیاستهای رسانه 108
- 3. وظایف رسانه برای تقویت همگرایی در جهان اسلام 109
- 4. پیشنهادهای برنامه ای 110
- 5. راهکارهای رسانه ای 111
- 6. بررسی عملکرد رسانه 114
- پیوست ها 117
- اشاره 117
- چشم اندازها 120
- پیوست 2. قضایای هشت گانه در مسیر تفاهم مسلمانان 123
- منابع برای مطالعه بیشتر 127
- کتاب نامه 130
- اشاره 130
- مقاله ها 130
- کتاب ها 130
- سایت های اینترنتی 131
- نشریات 131
- نرم افزارهای پژوهشی 132
چهار _ غلو: مقصود بالابردن دوستان خدا تا مقام خدایی است. برای مثال، پیامبر الهی یا پیشوای الهی را خدا، همپایه خدا یا پسر او تصور کنند. امیرمؤمنان، علی بن ابی طالب(ع) فرمود:
ما را به مرز عبودیت نرسانید، سپس هر چه می خواهید بگویید و تندروی (تصور الوهیت) نکنید. از زیادهروی همچون مسیحیان بپرهیزید. من از غلوکنندگان بیزارم. (1)
پنج _ بدعت در دین: بدعت عبارت است از اینکه چیزی که خارج از دین است بر دین افزوده شود و یا چیزی که جزو دین است از دین خارج کنیم. بر این اساس بدعت در دین حرام است. قرآن و رسول الله صلی الله علیه و آله دین خدا را به طور کامل بیان کرده اند و اگر کسی از طرف خود دستوری به عنوان دین بیاورد، بدعتگذار است. در این صورت، او مشرک و طرفداری از وی نیز نوعی شرک به شمار میآید؛ زیرا با این کار خود در برابر دستور پروردگار جهانیان ایستاده است. دراین باره، امام محمدباقر(ع) می فرماید:
کمترین شرک این است که مردی نظری را بدعت گذارد و سپس براساس آن، با او دوستی یا [با دشمنان او] دشمنی شود.(2)
مذاهب اسلامی
مذاهب اسلامی
وحدت اسلامی باید بین مذاهب اسلامی پدید آید، ولی منظور از مذاهب اسلامی چیست؟ مجمع جهانی تقریب بین مذاهب اسلامی معتقد است، مذاهب اسلامی آن دسته از مکتب های فقهی معروف اسلامی اند که نظام
1- 9بحارالانوار، ج 4، ص 303.
2- 10بحارالانوار، ج 2، ص 304.