انسجام اسلامی: زمینه ها، مبانی، موانع و راهکارهای اتحاد اسلامی صفحه 34

خداوند، پیامبران را برانگیخت، تا مردم را بشارت و بیم دهند و کتاب آسمانی که به سوی حق دعوت می کرد، با آنها نازل فرمود، تا در اختلافات مردم، میان آنها داوری کند.

(افراد باایمان، در آن اختلاف نکردند،) تنها (گروهی از) کسانی که کتاب را دریافت کرده بودند و نشانه های روشن به آنها رسیده بود، به خاطر انحراف از حق و ستمگری، در آن اختلاف کردند. خداوند، کسانی را که ایمان آورده بودند، به حقیقت آنچه مورد اختلاف بود، به فرمان خودش، هدایت کرد (اما افراد بی ایمان، همچنان در گمراهی و اختلاف باقی ماندند.) و خدا، هر کس را بخواهد، به راه راست هدایت می کند. (بقره: 213)

پیام های آیه

یک _ قانون و تمدن های بشری، از حل اختلاف­ها ناتوانند؛ زیرا هر گروه و فردی در پی برآوردن خواسته­ های خود است. حل اختلاف باید از راه قانون الهی و داوری پیامبران الهی صورت گیرد. قانونی که از تحریف و خطا در امان است و داوری که از هوا و هوس و خواسته های نفسانی به دور است. «فَبَعَثَ اللّهُ النّبِیِّینَ ... مَعَهُمُ الْکِتابَ».

دو_ بهترین راه حل اختلاف، تقویت ایمان به معاد است. پیامبران برای پیش گیری از پدید آمدن اختلافات، از بشارت و برای درمان آنها، از هشدار و بیم دادن استفاده می کردند. «مُبَشِّرینَ وَ مُنْذِرینَ ... لِیَحْکُمَ بَیْنَ النّاسِ».

سه _ قضاوت همه پیامبران، یک گونه است؛ زیرا فرمود: «لیحکم» و نفرمود: «لیحکموا».

چهار _ بدترین نوع اختلاف، اختلاف آگاهانه ای است که به خاطر حسادت و دشمنی پدید می آید. «مَا اخْتَلَفَ فیهِ ... مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَیِّناتُ بَغْیاً بَیْنَهُمْ».