وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 122

همت گماردند.(1)

سپس آن حضرت به صورت جزئی تر تأکید می کند همه دربارۀ سرگذشت قوم بنی اسرائیل بیندیشند که چگونه فرعونیان آنان را به بردگی کشیدند و تمام راههای فرار و دفاع را بر آنان بستند، اما آن گاه که از نوعی آمادگی و همدلی برخوردار گشتند، خداوند وحشت آنان را به امنیت و خواری آنها را به عزت تبدیل کرد و از آنها که بردگانی بیش نبودند، فرمانروایانی مقتدر ساخت. آن حضرت در اشاره به راز این عزت و توفیق می گوید: «در حال آنان بیندیشید که چگونه بودند، آن گاه که گروهها گرد هم بودند، خواسته ها هم سو، دلها یکسان، دستها کمک کار هم، شمشیرها یاریگر یکدیگر، بینشها ژرف و اراده ها یکی بود. آیا آنان مهتران سراسر جهان نبودند و بر جهانیان پادشاهی نمی کردند؟».(2)

2. حفظ قدرت در برابر دشمن

از مفهوم آیۀ  Ÿ« وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ » €(3) که تفرقه و پراکندگی را موجب سستی در صفوف مسلمانان می داند، می توان فهمید که اثر طبیعی اتحاد و همدلی، استحکام جامعۀ خودی و حفظ قدرت و هیمنه در برابر بیگانگان است؛ چرا که اتحاد و همدلی مسلمانان رزمایشی عظیم است که به رعب و وحشت دشمن می انجامد و توطئه های شیطانی او را خنثی می سازد.

اینکه قرآن از مسلمانان خواسته است تا با بسیج نیرو و تقویت قوای نظامی، زمینۀ رعب و وحشت دشمن را فراهم آورند، اشاره به همین حقیقت است که فرمود:  «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّهٍ ... تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّکُمْ » ؛ هر چه نیرو در توان دارید، برای مقابله با آنان آماده سازید... تا به

1- نهج البلاغه (ترجمۀ و شرح فیض الاسلام)، خطبۀ 234، ص802 .
2- همان.
3- انفال (8)، آیۀ 46.