وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 123

وسیلۀ آن، دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید.(1)

به همین دلیل است که قرآن آن دسته از مؤمنانی را که در کنار یکدیگر قرار دارند و در صفی واحد در برابر دشمن می جنگند، ستوده و آنان را «بنیان مرصوص» خوانده است: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا کَأَنَّهُمْ بُنْیَانٌ مَرْصُوصٌ » ؛ خداوند کسانی را دوست می دارد که در راه او پیکار می کنند و گویی بنایی آهنین اند.(2)

رفتار امام علی‰(علیه السّلام) پس از رحلت پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم )‹ ، تفسیر عملی و مصداقی بارز برای این آیات است. با آنکه حضرت می دید از حق مسلم خود محروم شده است، برای حفظ وحدت در مدینۀ آن روز، لب بر هم نهاد و سکوت اختیار کرد.(3)

حاصل خویشتن داری امام و اقدامات ستودنی وی، تنها حفظ هیمنۀ اسلام و قدرت مسلمانان در جامعۀ نوپای مدینه نبود، بلکه همین اقدامات وحدت آفرین او بود که به فتح کشورهایی بزرگ مانند ایران و روم و تصرف فاتحانۀ مصر، عراق و فلسطین انجامید.

3. امنیت و آرامش

یکی از آثار مهم اتحاد و یگانگی در هر جامعه ای، حاکمیت صلح و آرامش و دور ماندن آن جامعه از هرگونه جنگ و خون ریزی است؛ زیرا نه فتنه های داخلی که از تحزب و گروه گرایی و برتری جوییهای نژادی ناشی می شود، می تواند آرامش و امنیت چنین جامعه ای را بر هم زند و نه سیلابهای تند بیرونی و حیله های آکنده از تزویر دشمن می تواند در آن

1- انفال (8)،آیۀ 60 .
2- صف (61)، آیۀ 4.
3- نک: نهج البلاغه (ترجمۀ و شرح فیض الاسلام)، خطبۀ 73، ص171 و نامۀ 62 ، ص1048.