وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 126

زیانبار است که توان نیروی خودی را از بین می برد و ضعف و سستی را در صفوف مسلمانان اجتناب ناپذیر می کند. قرآن در تصریح به این واقعیت فرمود: « وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ »؛ نزاع نکنید که سست خواهید شد و قدرت شما به هدر خواهد رفت.(1)

قرآن در ذکر نمونه ای عینی و تاریخی برای این مطلب، به داستان تلخ غزوۀ احد اشاره کرده و عامل شکست پس از پیروزی را در آن غزوه، اختلاف نگهبانان در گذرگاه کوی رمات دانسته است: «وَلَقَدْ صَدَقَکُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّی إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِی الْأَمْرِ » € ؛ خداوند وعدۀ خود را [در امر پیروزی بر دشمن] بر شما تحقق بخشید، در آن هنگام که دشمنان را به فرمان خدا می کشتید، تا اینکه سست شدید و در کار [نگهبانی] به نزاع پرداختید.(2)

اگر دنیاخواران گرگ صفت با هدف چپاول ثروت و منابع سرشار کشورهای اسلامی به این سرزمینها حمله کرده اند، به دلیل تفرقه و پراکندگی مسلمانان بوده است. نبود وحدت در کشورهای اسلامی، زمینه ای مناسب برای این دزدان مسلح فراهم آورده و آنها را در غارت ثروتهای این کشورها جری تر کرده است.

امام علی(علیه السّلام)‰ در یکی از خطبه های خود، ابتدا از تفرقه و پراکندگی در جامعۀ خودی اظهار تأسف کرده، می فرماید: «افترقوا بعد ألفتهم و تشتّتوا عن أصلهم...»؛ مسلمانان پس از الفت و همگرایی به تفرقه و پراکندگی دچار شدند و از اصل خویش به انحراف رفتند... . سپس به طمع دشمن که از تشتت و جدایی مسلمانان نشئت می گیرد، اشاره کرده است:

أیّها الناس لو لم تتخاذلوا عن نصر الحقّ و لم تهِنوا عن توهین الباطل