وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 130

کَالَّذِینَ تَفَرَّقُوا وَاخْتَلَفُوا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْبَیِّنَاتُ وَأُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ » € ؛ مانند کسانی نباشید که به پراکندگی دچار شدند و پس از آنکه نشانه های روشن به آنان رسید، اختلاف کردند. برای آنان عذابی بزرگ است.(1)

در آیۀ دیگری نیز آمده است: «وَمَنْ یُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَیَّنَ لَهُ الْهُدَی وَیَتَّبِعْ غَیْرَ سَبِیلِ الْمُؤْمِنِینَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّی وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءَتْ مَصِیرًا »؛ کسی که پس از آشکار شدن حق، از در مخالفت با پیامبر درآید و راهی جز راه مؤمنان برگزیند، ما او را به همان راهی که می رود، می بریم و او را به دوزخ می فرستیم که چه بد جایگاهی است.(2)

پیامبر اکرم‹(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) نیز وحدت و همگرایی را رحمت و تفرقه و واگرایی را عذاب می داند: «الجماعه رحمه و الفرقه عذاب»؛ همگرایی رحمت و پراکندگی عذاب است.(3)

افزون بر موارد یادشده، تفرقه و وحدت شکنی پیامدهای دیگری نیز دارد که خروج تدریجی از دین،(4) محرومیت از فیض خدا،(5) ویرانی اندیشه ها(6)

و شکست و واماندگی(7) از آن جمله است.

جمع بندی و چکیده

یکی از گل واژه های زیبا که در میان آدمیان از جذبه ای خاص برخوردار است، واژۀ «وحدت» و «اتحاد» است. وحدت ریسمان محکم الهی است که

1- آل عمران (3)، آیۀ 105.
2- نساء (4)، آیۀ 115.
3- عبدالرحمن سیوطی، الجامع الصغیر، ج1، ص561 .
4- نک: شیخ صدوق، الامالی، ص297.
5- نهج البلاغه (ترجمۀ و شرح فیض الاسلام)، خطبۀ 175، ص576 .
6- همان، حکمت 206، ص1183؛ تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ج1، ص270.
7- نک: تمیمی آمدی، غرر الحکم و درر الکلم، ج6 ، ص10.