وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 18

دلالت این آیه بر اهمیت وحدت در جامعۀ بشری از این جهت است که قرآن، نزول کتابهای آسمانی و بعثت پیامبران را برای فرو نشاندن اختلافات و برقراری وحدت در جامعه معرفی کرده است.

قرآن در جای دیگری می گوید که وقتی حضرت عیسی(علیه السّلام)‰ به رسالت مبعوث گشت، دربارۀ علت رسالت خود، انگشت روی مسئلۀ حلّ اختلافات و ایجاد وحدت گذاشت و فرمود:  « قَدْ جِئْتُکُمْ بِالْحِکْمَهِ وَلِأُبَیِّنَ لَکُمْ بَعْضَ الَّذِی تَخْتَلِفُونَ فِیهِ » ؛ من برای شما حکمت آورده ام و آمده ام تا برخی از چیزهایی را که در آنها اختلاف دارید، روشن کنم. او سپس دربارۀ این مطلب که چگونه باید به وحدت دست یافت، ضرورت پروا داشتن از خداوند و پیروی از آیین خود را مطرح کرده است که پس از ایمان به خدا می آید:  «فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِیعُونِ »(1)

امام علی(علیه السّلام)‰ نیز وحدت را از جملۀ فلسفۀ بعثت پیامبران شمرده است:

در آن روزگار، زمینیان ملتهایی پراکنده بودند که با گرایشهای ناهمسو و روشهای پراکنده به سر می بردند. در یک سو گروهی بودند که برای شناخت خدا به قیاس توسل می جستند و در دیگرسو قومی زندگی می کردند که در نام خدا به وادی الحاد فرو غلتیده بودند و دیگر آنکه برخی بت پرستان پرستش غیر او را پیشۀ خود ساخته بودند. در چنین فضایی بود که خداوند پیامبرش را برانگیخت تا آنان را از گمراهی برهاند و از نادانی نجات دهد.(2)

3-1) وحدت گرایی، نمادی از تولی و تبری

دو اصل تولی و تبری از جملۀ اصول مهم در سیاست داخلی و خارجی اسلام است. این دو اصل که نقش بسزا و تعیین کننده ای در نظام سیاسی

1- زخرف (43)، آیۀ 63 .
2- نهج البلاغه (ترجمۀ و شرح فیض الاسلام)، خطبۀ 1، ص35.