وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 22

از اینکه جناب هارون، دلیل عدم ممانعت از گوساله پرستی را حفظ وحدت و پیش گیری از احتمال بروز اختلاف در میان بنی اسرائیل دانسته است، میزان ارزش وحدت و زشتی تفرقه و چندگرایی روشن می گردد.

2. زشتی تفرقه در قرآن

اشاره

قرآن کریم افزون بر آنکه با تعابیری زیبا، ارزش وحدت و همدلی را گوش زد کرده است، زشتی پراکندگی را نیز از نظر دور نداشته و در این باره اشاراتی چند کرده است:

مطابق آموزه های اسلامی، انسانها از آغاز شکل گیری جامعه، همدل و همگرا بودند و به صورت امتی واحد می زیستند، اما دیری نپایید که بر اثر افکار انحرافی و گرایشهای شیطانی، وحدت جامعه دستخوش دگرگونی شد و جای خود را به تفرقه و چندگرایی داد:  «وَمَا کَانَ النَّاسُ إِلَّا أُمَّهً وَاحِدَهً فَاخْتَلَفُوا وَلَوْلَا کَلِمَهٌ سَبَقَتْ مِنْ رَبِّکَ لَقُضِیَ بَیْنَهُمْ فِیمَا فِیهِ یَخْتَلِفُونَ »؛ در آغاز، همۀ مردم امتی واحد بودند، اما پس از آن اختلاف کردند. اگر فرمانی از طرف خدا [دایر بر عدم مجازات سریع آنان] نبود، در آنچه اختلاف داشتند، داوری می کردیم.(1)

این آیه مجازات وحدت شکنان را امری ضروری می داند، اما به دلیل اینکه خداوند اراده کرده است انسان در انتخاب راه درست آزاد باشد، مجازات آنان را به جهانی دیگر وانهاده است؛ چرا که اگر منحرفان وحدت شکن بی درنگ مجازات شوند، ایمان و وحدت پذیری انسان جنبۀ اجباری پیدا کرده و از روی ترس و وحشت تلقی می گردد و پیداست که