- سخن ناشر 1
- مفهوم وحدت 5
- 1. همگرایی در جامعۀ جهانی 9
- گسترۀ وحدت 9
- اشاره 9
- 2. همگرایی در میان پیروان ادیان آسمانی 11
- 3. همگرایی در جامعۀ اسلامی 12
- اشاره 13
- الف) ضرورت عقلانی 13
- ب) ضرورت وحیانی 15
- اشاره 15
- اشاره 16
- 1. ارزش وحدت در قرآن 16
- اشاره 22
- 2. زشتی تفرقه در قرآن 22
- الف) وحدت در نظام تکوین 26
- اشاره 26
- ب) وحدت در امر دین 27
- ج) وحدت در نظام اجتماعی اسلام 31
- اشاره 31
- وحدت، تداوم زندگی اجتماعی 32
- الف) وحدت در گفتار 36
- اشاره 36
- ب) وحدت در رفتار 38
- اشاره 38
- اشاره 39
- 1. اقدامات عملی پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) 39
- اشاره 47
- 2. اقدامات عملی امامان 47
- حفظ وحدت در رفتار سیاسی امام علی(علیه السّلام) 48
- اشاره 51
- حفظ وحدت در رفتار دیگر امامان 53
- الف) اندیشمندان شیعه 54
- اشاره 54
- ب) اندیشمندان اهل سنت 56
- اشاره 60
- اشاره 61
- 1. ایمان 61
- اشاره 61
- الف) زمینه های وحدت (هستها) 61
- 2. امت واحده 65
- 3. دوستی اهل بیت 66
- 5. حج 69
- 4. قبلۀ واحد 69
- 6 . اجتهاد 71
- 8 . وحدت عمل در احکام 73
- 9. جمع گرایی در عبادات 74
- 10. دشمن مشترک 75
- 11. اخوت ایمانی 76
- ب) راهکارهای وحدت آفرین (بایدها) 77
- 1. جهت دهی به شعائر اسلامی 77
- 2. همدلی در جوامع اسلامی 78
- 3. شناخت متقابل 79
- 5. تسامح در چندگرایی 82
- 7. عفو و مدارا 85
- 9. عبرت از تاریخ 87
- 10. ادب معاشرت 89
- 11. امر به معروف و نهی از منکر 90
- 12. اصلاح و آشتی 91
- اشاره 94
- 1. انحراف عقیده 95
- 3. تحجرگرایی و مطلق انگاری 97
- 4. نژادپرستی 98
- 5. ناآگاهی 99
- 6 . پیمان شکنی 101
- 7. شایعه پراکنی 102
- 9. قهر و جدایی 103
- 8 . نفاق و دورویی 103
- 10. ناسزاگویی 104
- ب) آسیبهای بیرونی 106
- اشاره 106
- 1. تجزیۀ دولتها 107
- 2. مشابه سازی دینی 109
- 4. فرقه تراشی و مکتب سازی 110
- 5 . تقویت اقلیتهای دینی 112
- 6 . تحریک ملیت پرستی 114
- 7. ترویج روشن فکری وارداتی 116
- الف) آثار وحدت گرایی 120
- اشاره 120
- اشاره 120
- 2. حفظ قدرت در برابر دشمن 122
- 3. امنیت و آرامش 123
- 4. خرسندی پیامبر رحمت 124
- 1. قطع کمکهای متقابل 125
- اشاره 125
- 2. ضعف و سستی مسلمانان و طمع دشمن 125
- ب) پیامدهای وحدت گریزی 125
- 3. جنگ داخلی 127
- 4. چیرگی باطل گرایان 127
- 5. گرفتار شدن در چنگ شیطان 128
- 7. گرفتار شدن در عذاب الهی 129
- جمع بندی و چکیده 130
«اگر به راستی، دوستی آل محمد رفض است، پس جن و انس همه گواهی دهند که من رافضی ام».(1)
ابوحنیفه که از بزرگ ترین بنیان گذاران فقه اهل سنت است، علاقۀ زیادی به اهل بیت پیامبر داشت. او در جلسه ای به شاگردانش گفت: «آیا می دانید چرا شامیان با ما دشمنی می کنند؟ این بدان علت است که ما بر این باوریم در جریان درگیری معاویه با امام علی، حق با علی بود. از این رو، اگر در آن عصر حضور می داشتم، به یقین در سپاه علی بودم و از او حمایت می کردم». او ادامه داد: «آیا می دانید اهل حدیث چرا با ما مخالفت می ورزند؟ این بدان سبب است که ما اهل بیت رسول خدا را دوست داریم و به فضایل آنان اعتراف می کنیم.(2)
دربارۀ نقش اهل بیت پیامبر در وحدت جامعۀ اسلامی، حاکم نیشابوری در روایتی صحیح به نقل از ابن عباس نقل کرده که پیامبر(صلّی الله علیه و آله وسلّم ) فرمود:
«النجوم أمان لأهل الأرض من الغرق و أهل بیتی أمان لأمّتی من الاختلاف. فإذا خالفتهم قبیله من العرب اختلفوا فصاروا حزب إبلیس»؛ ستارگان باعث مصونیت زمینیان از غرق شدن اند و خاندان من باعث در امان ماندن امتم از تفرقه و پراکندگی اند. هرگاه گروهی از عرب با اهل بیت من مخالفت کنند، به تفرقه و چنددستگی مبتلا می گردند و از حزب شیطان محسوب خواهند شد.(3)
فخر رازی که از مفسران بنام اهل سنت است، به نقل از زمخشری
1- امام شافعی، کتاب الاُمّ، بیروت، دار الفکر، چاپ دوم، 1403 ق، ج1، ص14؛ سلیمان ابن ابراهیم قندوزی حنفی، ینابیع المودّی لذوی القربی، بی جا، دار الاسوی، چاپ اول، 1416 ق، ج3، ص98.
2- اسد حیدر، امام صادق و مذاهب چهارگانه، ترجمۀ حسن یوسفی اشکوری، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ چهارم، 1369، ص401.
3- محمد بن محمد حاکم نیشابوری، المستدرک علی الصحیحین، بیروت، دار المعرفی، 1406 ق، ج3، ص149؛ محمدتقی هندی، کنز العمّال، ج12، ص102.