وحدت و همگرایی در اندیشه اسلامی صفحه 98

تفرقه می کوبند، کسانی اند که باورهای خود را مطلق می انگارند و دیگران را تخطئه می کنند و این پندار گاه چنان قداست می یابد که طرفداران این طرز تفکر هرگز راضی به شنیدن سخن طرف مقابل نمی شوند و بدتر از همه آنکه حتی به سنجش باورهای خود با قرآن و پیشوایان معصومŒ نیز رضایت نمی دهند. این رفتار تحجرگرایانه، برخورد نادرست قوم نوح را به یاد می آورد که در هنگام رودررویی با آن حضرت، انگشتان خویش را در گوشهای خود فرو می بردند و ردای خویش را بر سر می افکندند.(1) این بدان علت بود که می ترسیدند سخنان روشنگرانه و آتشین او در روح یخ زدۀ آنان اثر کند و آنان را به تردید در باورهای خود بکشاند.

بدیهی است که وحدت در نزد طرفداران این طرز تفکر، به معنای دست کشیدن طرف مقابل از باورهای خود است، در حالی که وحدت به این معنا امکان پذیر نیست و هرگز محقق نخواهد شد؛ چرا که وحدت به این معنا برخلاف سنت الهی و طبیعت بشر است.

4. نژادپرستی

یکی از آسیبهای جدی که پراکندگی و گروه گرایی را در پی دارد، پدیدۀ شوم نژادپرستی است. نژادپرستی به این معناست که قومی با تکیه بر زبان، نژاد، خاک و خون، ملت و تبار خویش را برتر بدانند و دیگر ملتها را تحقیر کنند. بدیهی است که این پدیده، تفرقه و جدایی را اجتناب ناپذیر می کند و از این رو، هم در نزد عقل و هم در نزد دین، محکوم و مردود است.

می توان گفت ملی گرایی به این معنا از اندیشۀ یهود نشئت گرفته است که خود را ملتی برگزیده معرفی می کنند(2) و نعمتهای بهشتی را تنها از آن