وحدت یا توحید؟!: نگرشی بر نظریه استاد حسن زاده آملی صفحه 40

ارائه می شود برخی افراد به تناقض و تباین آن با بدیهیات عقلی و نقلی متوجه نشده، و به سوی آن کشانده می شوند.

اشکال سوم:

سوره مبارک توحید، هیچ دلالتی بر نفی وجود ما سوای خداوند ندارد. این سوره دلالت بر این دارد که از خداوند چیزی ولادت نیافته، و جدا نشده است، خودِ او هم از چیزی دیگر متولد نشده، و هیچ موجودی مانندِ او نمی باشد. از این سوره به هیچ عنوان نمی توان استفاده کرد که موجود منحصر به یکی بوده، و دارای دو مصداق حقیقی و واقعی که یکی خالق باشد و دیگری مخلوق نیست. نفی هایی هم که در آیات آن وارد شده وضوحا به این معنی است که:

«لَمْ یَلِدْ»: هیچ چیزی از ذات خداوند متعال پدید نیامده است. بدیهی است پدید آمدن یک چیز از چیز دیگر، فرعِ بر مقداری و متجزی و قابل انقسام بودنِ هر دوی آن هاست، و از آنجا که ذات باری تعالی جزء و مقدار و قابلیت انقسام ندارد محال است که تولد و صدور و ترشحِ وجود مخلوقات از وجود متعالی او قابل تصور باشد.

«وَلَمْ یُولَدْ»: و خداوند متعال از چیزی تولد نیافته و از شیئی دیگر پدید نیامده است. چه اینکه پدید آمدنِ شیئی از شی ء دیگر نیز فرع بر متجزی و مخلوق و قابل زیاده و نقصان بودنِ هر دوی آن ها است، و این ها همه آیت مخلوقیت شی ء است چنانکه امام صادق علیه السلاممی فرمایند:

لا یلیق بالذی هو خالق کل شیء إلا أن یکون مبائنا لکل شیء، متعالیا عن کل شیء، سبحانه وتعالی.(1)

آفریننده همه اشیا را نمی سزد مگر اینکه بر خلاف همه چیز، و والاتر از وجود همه آن ها باشد؛ او منزه است و متعالی.