وحدت یا توحید؟!: نگرشی بر نظریه استاد حسن زاده آملی صفحه 78

من خدایم؛ و او از همین جا فهمیده است که واقعا خدا را در خواب دیده است نه شیطان را!!(1)

ادعاهای عارفان و خودباختگی دیگران!

فلسفه خوانان غالبا فریفته این مطلب شده اند که می بینند اهل فلسفه و عرفان مدعی اند مطالب خود را بر اساس اشراق حقایق و شهود واقعیات به دست آورده اند. ایشان از این نکته غافلند که اولیای فلسفه و عرفان هر گاه در اقامه دلیل برای اثبات مدعای خویش عاجز و درمانده می شوند با همین ادعاهای بزرگ اذهان مخاطبان را آن چنان به تصرف درمی آورند که دیگر ایشان هرگز حتی سؤال نمی کنند: اگر این سخنان، الهاماتِ عرشی و تأییدات ربانی است، و اگر مثلا ادعاهای "ملاصدرا" در این مورد قابل پذیرفتن است، چرا خود او عین همین ادعاها را از "شیخ اشراق" و سایر مدعیان کشف و شهود و اشراق نمی پذیرد، و به نقد و ابطال اشراقات و الهامات ادعایی آنان می پردازد؟! مگر نه این است که "شیخ اشراق" هم از امثال خود عقب نیفتاده، و در مقدمه "حکمه الاشراق" مدعی است:

حقایق و مطالب آن، نخست از راه فکر و اندیشه به دست نیامده است و بلکه حصول آن ها به امری دیگر بود. نهایت پس از یافت آن ها جویای برهان شدم، بدان سان که هر گاه مثلا از آن براهین حاصله قطع نظر نمایم، هیچ مشککی نتواند مرا در مسائل آن به شک اندازد.(2)

چنانکه "ملاصدرا" هم در مقدمه "اسفار" مدعی است: