دو مکتب در اسلام جلد اول صفحه 505

414- ابوالحمراء آزاد کرده رسول خدا(ص )، نامش هلال فرزند حارث یا ظفر است . حدیثش در مورد آیه تطهیر، ضمن شرح حالش در استیعاب ، ج 2، ص 958 و اسد الغابه ، ج 5، ص 174 و مجمع الزوائد، ج 9 و ص 168 آمده است .

415- در نام ابو برزه اسلمی اختلاف است . او در سال 60 یا 64 هجری در بصره درگذشت و اصحاب صحاح 20 یا 46 حدیث از او روایت کرده اند. شرح حال در اسد الغابه و جوامع السیره ، ص 280 و 283، آمده است و حدیث او درباره آیه تطهیر در مجمع الزوائد، ج 9، ص 169 نقل شده و مدت را هفده ماه آورده که به نظر می رسد این خطا از نسخه بردار ناشی شده باشد.

416- روایت انس در مسند احمد، ج 3، ص 252 و طیالسی ، ج 7، ص 274، ح 2509، و اسد الغابه ، ج 5، ص 521، و در تفسیر آیه ، در تفاسیر ابن جریر و سیوطی نقل شده است .

417- صحیح بخاری ، کتاب الاحکام ، باب کیف یبایع الامام الناس ، ج 4، ص 163، ح 1، لفظ العسر و الیسر(تنگی و فراخی ) در صحیح مسلم ، کتاب الاماره ، باب وجوب طاعه الامراء فی غیر معصیه و تحریمها فی المعصیه ، ح 41، و 42؛ سنن نسائی

، کتاب البیعه ، باب البیعه علی ان لا ننازع الامر اهله ، سنن ابن ماجه ، کتاب الجهاد، باب البیعه ، ح 2866؛ موطا مالک ، کتاب الجهاد، باب الترغیب فی الجهاد، ح 5، مسند احمد، ج 5، ص 314 و 316 و 319 و 321 و ج 4، ص 411. شرح حال عباده بن صامت در سیر اعلام النبلاء، ج 2، ص 3، و تهذیب ابن عساکر، ج 7، ص 207 - 219 آمده است .

418- به شرح حال عباده در استیعاب ، ج 2،ص 412 و اسد الغابه ، ج 3، ص 106 - 107 مراجعه شود.

419- تاریخ طبری ، چاپ اروپا، ج 1، ص 1221.

420- به درگیری قبیله گرایی انصار و مهاجران در فصل سقیفه و بیعت ابوبکر در همین کتاب مراجعه شود.

421- سوره نساء، آیه 59 که تفسیر آن از پیغمبر(ص ) در مباحث آینده همین کتاب خواهد آمد.

422- تاریخ طبری ، چاپ اروپا، ج 1، ص 1171 - 1172؛ تاریخ ابن عساکر، تحقیق محمد باقر محمودی ، ج 1، در شرح حال امام ، تاریخ ابن اثیر، ج 2، ص 222؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 3، ص 263؛ تاریخ ابن کثیر، ج 3، ص 39 که سخن پیغمبر را درباره علی (ع ) حذف کرده و به جای آن کذا و کذا نهاده است ! کنز العمال متقی هندی ، ج 15، ص 100، 115 و 116، و در صفحه 130 آورده است : اخی وصاحبی و ولیکم بعدی . یعنی برادرم و دوستم و فرمانروای شما بعد از من . سیره الحلبیه ، انتشارات اسلامیه