دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 102

هر چه را که هر یک از افراد گروه سه گانه بالا بابت خمس دریافت و تملک نمایند، پس از وفات ، همانند دیگر ما ترک ، به وارثان آنها منتقل می شود. همچنین است آنچه را که پیغمبر(ص ) یا امام پیشین از سهام سه گانه خود صاحب و مالک شده اند، بر طبق موازین و آیات ارث ، و نه آیه خمس ، پس از وفاتشان به وارث ایشان منتقل می شود (401).

تنها روایتی که مورد مصرف خمس را در زمان پیغمبر مشخص می کند

در سنن ابو داود، مسند احمد بن حنبل ، تفسیر طبری ، سنن نسائی و صحیح بخاری آمده است و ما سخن ابوداود را می آوریم که در باب مواضع قسم الخمس و سهم ذی القربی از کتاب الخراج از قول جبیر بن مطعم می نویسد:

رسول خدا(ص ) در جنگ خیبر سهم ذی القربی را در میان بنی هاشم و بنی المطلب قسمت فرمود و به بنی نوفل و بنی عبدالشمس چیزی نداد. من به همراه عثمان بن عفان به خدمت پیغمبر رفته گفتیم :

ای پیامبر خدا! ما منکر فضل و برتری بنی هاشم و جایگاهی را که خداوند به تو در میان ایشان مرحمت کرده است نیستیم ، اما چرا به برادرانمان از بنی المطلب سهمی - از این غنیمت - دادی و ما را وا نهادی ؟ در صورتی که ما و ایشان به طور یکسان با تو بستگی داریم ؟ رسول خدا(ص ) فرمود:

من و بنی المطلب از هم جدایی نداریم . و بنا به روایت نسائی : بنی

المطلب از من جدایی نداشته اند؛ چه در جاهلیت و چه در اسلام . ما و ایشان یکی هستیم . و برای نشان دادن این همبستگی ، انگشتان دو دستش را در یکدیگر فرو کرد (402).

و بنا به روایتی دیگر در مسند احمد، این قضیه در جنگ حنین اتفاق افتاده است (403).

و در روایت سوم که در سنن ابوداود و نسائی و مسند احمد بن حنبل آمده است ، نام غزوه و جنگ در آن مشخص نشده است (404).

اما سبب پرسش عثمان و جبیر از رسول خدا(ص ) و پاسخ آن حضرت به ایشان ، به طوری که گذشت از این جهت بوده که عبدمناف - جد اعلای ایشان - چهار فرزند به نامهای هاشم عمرو، مطلب ، عبد شمس و نوفل داشت (405) و در این میان ، فرزندان هاشم و مطلب به یاری رسول خدا(ص ) همداستان شدند و قریش با ایشان به جنگ پرداخت و پیمان نامه ای علیه آنها نوشت و با ایشان قطع رابطه کرد و هر گونه معامله و برخوردی را با آنها تحریم نمود. این بود که ایشان ناگزیر در شعب ابوطالب گرد آمده ، سالها قطع رابطه را بر خلاف فرزندان عبدالشمس و نوفل ، که علیه پیغمبر با قریش همداستان شده بودند، در نهایت شدت و سختی سر کردند. ابن ابی الحدید در این مورد می نویسد: