دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 106

دخترت را به ازدواج این جوان درآور

و اشاره به فضل بن عباس کرد. سپس روی به نوفل بن الحارث کرده فرمود دخترت را به این جوان تزویج کن ، و اشاره به من عبدالمطلب بن ربیعه فرمود. آنگاه خطاب به محمیه گفت : از وجوه خمس ، فلان و فلان مبلغ را به ایشان بده (415).

و بدین سان ، رسول خدا(ص ) از گماردن یکی از فرزندان بنی هاشم به امر صدقات خودداری کرده است . و از همین جا به اشتباه آن کس که گمان برده که رسول خدا(ص )، علی را ماءمور جمع آوری صدقات یمن کرده است پی می بریم . و سخن درست همان است که ابن قیم جوزیه (416) در کتاب زادالمعاد (417) بخش فرامانروایان آن حضرت آورده که می گوید: رسول خدا(ص ) مقام قضاوت و جمع آوری خمس یمن را به علی بن ابی طالب داد.

ابن قیم پیش از این مطلب در زیر عنوان فصل فی کتبه و رسله (ص ) الی الملوک می نویسد:

رسول خدا(ص ) ابوموسی اشعری و معاذ بن جبل را به هنگام بازگشتش از جنگ تبوک ، یا در ماه ربیع الاول سال دهم هجرت به عنوان تبلیغ اسلام به یمن اعزام فرمود که همه مردم آنجا با علاقه و میل و بدون جنگ و خونریزی به اسلام گرویدند. پس از آن ، علی بن ابی طالب را به آنجا اعزام داشت ، که او در حجه الوداع پس از انجام ماءموریتش در یمن ، در مکه به حضرتش پیوسته است (418).

و شاید موجب توهم ایشان ، پس از وفات پیغمبر، و بعد از زمانی باشد که خلفا مساءله

وجوب خمس را از قلم انداختند. توضیح آن خواهد آمد. چه ، در آن صورت چیزی بجز صدقات واجب باقی نمانده بود که از مسلمانان دریافت کنند! این است که این دانشمندان چنان گمان برده اند که در عصر پیغمبر(ص ) هم اوضاع چون زمان ایشان بوده ، و از همین جا به چنین اشتباهی دچار گردیده اند که بگویند رسول خدا(ص ) علی را هم به عنوان ماءمور جمع آوری صدقات اعزام داشته است ! و توجه نکرده اند که پیغمبر خدا(ص ) حتی آزاد کرده خود را مانع شد تا با ماءمورین جمع آوری صدقات مشارکت و همکاری کند، تا چه رسد به پسر عمو و داماد و پدر عترت طاهرینش .

ابوداود و نسائی و ترمذی در سنن خود آورده اند:

رسول خدا(ص ) مردی از بنی مخزوم را به نام ارقم بن ابی ارقم (419)، ماءمور جمع آوری صدقات فرمود. ارقم به ابورافع - آزاد کرده پیغمبر - پیشنهاد کرد که مرا در این ماءموریت کمک کن تا حقوقی هم نصیب تو شود. ابورافع گفت : نه ، مگر اینکه نزد پیغمبر بروم و از او فرمان بگیرم . پس خدمت رسول خدا(ص ) رفت و ماجرا را به حضرتش بازگفت . پیامبر خدا(ص ) فرمود: آزاد شده هر قومی ، جزو خود آن قوم به حساب می آید و صدقه بر ما حرام است .

رسول خدا(ص ) این گونه ابورافع را از همکاری با ماءمور جمع آوری صدقات مانع شد که سهمی از حقوق ماءموران صدقات را دریافت کند. زیرا او، مولا و آزاد کرده حضرتش بوده است . پس از پیغمبر(ص