دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 112

همچنین گفته اند که سهم خمس آن عبارت بوده است از الکتبیه ، و آنچه به مسلمانان رسیده بود الشق ، النطاه ، سلالم والوطیح ، رسول خدا(ص )آنها را بر اساس پرداخت تیمی از محصول در اختیار یهود گذاشت .

محصولی که از آنجا به دست می آمد تا زمان خلافت عمر در بین مسلمانان قسمت می شد، ولی عمر املاک مزروعی را بر اساس سهامی که هر کدام داشتند بین ایشان قسمت نمود (450).

و در سیره ابن هشام و الاکتفاء و دیگر منابع آمده و ما سخن ابن هشام را می آوریم است :

کتیبه ، خمس خدا و سهم پیامبر و سهم ذوی القربی و بینوایان و مخارج روزانه زنان پیغمبر و هزینه مردانی شد که واسطه صلح بین آن حضرت و فدک شده بودند (451).

و در فتوح البلدان آمده است که زنان پیغمبر(ص ) را نیز از آن بهره ای بوده و رسول خدا(ص ) فرموده است : هر کدام

از شما که بخواهد از محصول خرما، و هر یک که مایل باشد از زمین مزروعی آن نصیب خود را برگیرد و پس از مرگ برای بازماندگانش نیز بر جای گذارد (452).

در مغازی واقدی ، چگونگی نامگذاری سهمان الکتیبه با شرح کافی آمده است (453).

و در وفاء الوفاء آمده است (454): اهالی وطیح و سلالم با پیغمبر خدا(ص ) از در صلح درآمدند. این بود که آن دو جزو خالصه آن حضرت به حساب آمدند و کتیبه جزء خمس وی محسوب گردید. و چون کتیبه در جانب و طیح و سلالم قرار داشت ، با آنها یکی شده ، ما ترک رسول خدا(ص ) بحساب آمد (455)! و این بدان سبب بود که قسمتهایی از قلاع خیبر از راه قهر و غلبه ، و پاره ای از طریق مذاکره و صلح فتح شده بود.

قاضی ماوردی و قاضی ابویعلی در کتابهای خود آورده اند:

رسول خدا(ص ) از قلعه های هشتگانه ، سه دژ را به نامهای الکتیبه ، الوطیح ، السلالم ، مالک گردید. به این ترتیب که کتیبه را در حساب خمس غنیمت برداشت و وطیح و سلالم از عطیه های الهی به حضرتش بود. زیرا پیغمبر خدا(ص ) آنها را از طریق صلح و سازش گشوده بود. این سه روستا که فی ء و بخشایش خداوند و خمس غنایم جنگی آن حضرت بودند، خالصه شخص رسول خدا(ص ) به حساب آمده اند (456).