دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 184

علی و عثمان به حج بیرون شده بودند، ما در نیمه های راه بودیم که عثمان انجام عمره تمتع را ممنوع کرد. علی به ما فرمود وقتی که عثمان عازم حرکت شد، شما هم حرکت کنید. در آن هنگام علی و یارانش عمره تمتع را تلبیه گفتند و عثمان هم مانع ایشان نشد. پس علی رو به عثمان کرد و پرسید: آیا اعلان این خبر از تو نیست که عمره را منع کرده ای ؟ گفت : آری . پرسید: نشنیده ای که پیامبر خدا عمره به جا آورده است ؟ عثمان گفت : آری (689).

اما سندی در حاشیه این مطلب نوشته است که علی فرمود: وقتی که دیدید عثمان سوار شد که حرکت کند، شما هم حرکت کنید. یعنی با او حرکت کنید و تلبیه به عمره بگویید تا بداند که شما عمل به

سنت را بر فرمان او مقدم می دارید؛ زیر اطاعت از او در امر خلاف سنت جایز نیست (690).

احمد بن حنبل همین رویداد را به بیانی دیگر و این چنین آورده است :

عثمان بن عزم حج بیرون شد. در نیمه راه علی آگاه گردید که عثمان ، یارانش را از عمره تمتع و حج با هم نهی کرده است . پس علی به یاران خود فرمود: هنگامی که عثمان حرکت کرد، شما هم حرکت کنید. اینجا بود که علی و اصحابش لبیک به عمره گفتند و عثمان چیزی به آنها نگفت . اما علی به او گفت : این خبر که تو عمره را نهی کرده ای از تو نیست ؟ مگر رسول خدا (ص ) عمره تمتع به جا نیاورد؟ راوی می گوید: ندانستم که عثمان به علی چه جواب داد (691)!

در روایاتی که گذشت می بینیم که عثمان در مورد عمره از خود تسامح و نرمی به خرج می دهد؛ اما در دیگر موارد، خشم و تندی و شدت و سختگیری توجه کنید:

در صحیح مسلم ، مسند احمد، سنن بیهقی و دیگر منابع از قول شعبه ، به نقل قتاده ، از عبدالله بن شقیق آمده است که گفت :

عثمان از انجام عمره تمتع مانع می شد و علی به آن فرمان می داد. در نتیجه ، عثمان به علی سخنی گفت ! و علی به عثمان گفت :

تو که می دانی ما با پیامبر خدا (ص ) عمره تمتع به جا آوردیم . عثمان گفت : درست است ، اما ما ترسان بودیم !

همین مطلب در مسند احمد چنین آمده است :