دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 281

و از سلیمان بن خالد آمده که گفت : امام جعفر صادق (ع ) فرمود: در جفری که از آن سخن می گویند، چیزهائی است که آنان را ناراحت می کند. زیرا آنان حق نمی گویند، و هر چه در جفر آمده همه حق است . آنها اگر راست می گویند، داوریها و مسائل مربوط به ارث را که علی (ع ) در آن به داوری پرداخته است بیاورند. از آنها از سهم الارث خاله ها و عمه ها بپرسید. مصحف فاطمه (س ) را نشان بدهند که در آن وصیت آن بانو آمده و سلاح پیامبر خدا (ص ) را و...(1064).

و از معلی بن خنیس (1065) به نقل از امام صادق (ع ) آمده که آن حضرت درباره پسر عموهایش فرمود: من خوشتر دارم

اگر آنها شما را به خود بخوانند، به نرمی با آنها برخورد کرده ، بگویید: ما آن چنان نیستیم که به شما گفته اند، بلکه ما مردمی هستیم خواهان علم دین ؛ هر کجا و در نزد هر کس که باشد. اگر در نزد شماست ، ما در هر مورد از شما پیروی می کنیم ، و اگر در نزد کس دیگری باشد، می گردیم تا دارنده آن را بیابیم . آنگاه امام (ع ) به سخن خود ادامه داد و فرمود: کتابها جامعه ، جفر، مصحف فاطمه (س ) همه در نزد علی بن ابی طالب (ع ) بود تا اینکه عازم عراق شد و همه آنها را به ام سلمه سپرد. و چون کشته شد، کتابها به امام حسن (ع ) رسید، و چون آن حضرت نیز از دنیا رفت ، کتابها به امام حسین (ع ) و سرانجام به پدرم رسید...(1066).

نیز در آن کتاب از علی بن سعد یا سعید آمده که گفت : من در نزد امام صادق (ع ) نشسته بودم و گروهی از یاران ما نیز حضور داشتند که معلی بن خنیس به آن حضرت گفت : فدای تو گردم ! از حسن بن الحسن به شما چه رسید! آنگاه طیار به سخن آمد و به امام گفت : فدایت شوم ! همین طور که من در یکی از کوچه ها عبور می کردم ، محمد بن عبدالله بن الحسن را دیدم که بر دراز گوشی سوار شده ، گروهی زیدیه پیرامونش را گرفته بودند...و طیار سخنانی را که بین او و محمد بن عبدالله در آن

ملاقات گذشته بود به سمع امام (ع ) رسانید. امام در جواب او راجع به جفر، فرمود: پوست گاو دباغی شده ای است چون مشک آب ، که پر است از نوشته ها و علومی که مردمان تا روز قیامت به آن نیازمند خواهند بود. آن را پیامبر خدا (ص ) املا کرده و علی (ع ) به دست خود نوشته است . و نیز مصحف فاطمه که در آن حتی آیه ای از قرآن نمی باشد. و نیز انگشتری پیامبر خدا (ص ) و زره و شمشیر و پرچم مخصوص آن حضرت در نزد من است . (1067)

و از عنبسه بن مصعب (1068) آمده که گفت : ما در نزد امام صادق (ع ) نشسته بودیم ...و در آخر حدیث سخن امام (ع ) را در باره دو محفظه چنین آورده است : هر کدام را محتوایی گویاست . جنگ افزارهای پیامبر خدا (ص )، کتابها و مصحف فاطمه (س ) همه در آن است . به خدا سوگند گمان نمی کنم که آن قرآن باشد (1069).

از پاره ای احادیث چنین برمی آید که در مصحف فاطمه (س )، علاوه بر آنچه در احادیث گذشته آمده ، سخنانی از فرشته ای آمده که پس از وفات پیامبر خدا (ص ) به دلداری و تسلای آن بانو به وی سخن می گفته است . روایت حماد بن - زید از امام صادق (ع ) مبین این مطلب است .

در کافی از حماد بن زید (1070) آمده است که امام صادق (ع ) فرمود: چون خدای تعالی پیامبرش (ص ) را به سوی خود فراخواند، فاطمه

(س ) را به سبب فقدان پدر آن چنان حزن و اندوه فرا گرفت که سنگینی آن را بجز خدای عزوجل کسی دیگر نمی داند. این بود که خداوند فرشته ای را ماءمور ساخت تا با وی به سخن گفتن بپردازد و غم از چهره اش بزداید...تا آنجا که می فرماید: فاطمه (س ) ماجرا را به علی (ع ) گفت و امام نیز آنچه را می شنید، می نوشت . تا اینکه از آن نوشته ها کتابی فراهم گشت . آنگاه امام در تشریح آن کتاب فرمود: در این مصحف از حلال و حرام مطلبی نیامده ، بلکه پر است از وقایع و رویدادهای آینده (1071).

و از ابوعبیده آمده که یکی از یاران ما از موضوع جفر از امام صادق (ع ) پرسید. امام در پاسخ او فرمود: