دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 285

او نقر فی الاسماع یعنی به وسیله سخن فرشتگان به گوش ایشان خوانده می شود. این قسمت برترین و والاترین دانش ایشان است بدان جهت که ویژه آنان بوده و بدون واسطه

انسانی به ائمه - علیهم السلام - رسیده ، و یا از این جهت که دو علم گذشته را چنین ویژگی ای نبوده است و برخی از خواص صحابه ، چون سلمان و ابوذر، به وسیله شخص پیامبر خدا (ص ) به پاره ای از آنها آگاه شده اند. و عده ای از اصحاب ایشان نیز آن کتابها را به چشم خود دیده و بر آنها وقوف یافته اند.

اما از آنجا که این سخن امام (ع ) مرادف ادعای نبوت است ، و اینکه در نظر مردم علم به غیب و اخبار آن ویژه انبیاء می باشد، این تو هم را با این سخن که ولا نبی بعد نبینا بعد از پیامبر ما، دیگر پیامبری نخواهد بود نفی کرده است . فرق بین نبی و محدث در این است که پیامبر به هنگام دریافت حکم ، فرشته را می بیند، اما محدث تنها صدا را می شنود. پایان شرح مجلسی ره .

در کتاب کافی از امام محمد باقر (ع ) آمده است که فرمود: اوصیای محمد - علیه و علیهم السلام - همگی محدث می باشند. و امام موسی کاظم (ع ) فرموده است : ائمه (ع )، دانشمندانی راستگو، خوش فهم و محدث می باشند.

همچنین از محمد بن مسلم آمده که در خدمت امام صادق (ع ) بحث محدث پیش آمد، امام علیه السلام فرمود: محدث کسی است که صدای فرشته را می شنود، ولی او را نمی بیند. گفتم : فدای تو گردم ! آن وقت او چطور می فهمد که آن ، سخن فرشته است ؟ فرمود: به او حالتی از آرامش

و اطمینان دست می دهد، طوری که می داند سخن ، سخن فرشته است (1079).

ما در کتابهای حدیث مکتب خلفا به احادیثی بر می خوریم که همانند این ویژگیها را برای برخی از خلفا اثبات می کند؛ همانند روایت ام المؤ منین عایشه درباره خلیفه عمر. او می گوید:

پیامبر خدا (ص ) فرموده است در امتهای پیش از شما محدثانی وجود داشته اند که اگر بنا باشد در امت من هم از آنها یافت شوند، عمر بن خطاب یکی از ایشان خواهد بود.

ابو هریره نیز مانند این حدیث را در حق عمر آورده است (1080). اما از این قبیل احادیث ، هر جا در مدارک مکتب خلفا آمده ، این نکته در آن نیامده که یکی از ایشان کتابی را از پیامبر خدا (ص ) به ارث برده باشد؛ همانند آنچه با همه صراحت و آشکاری درباره ائمه اهل بیت (ع ) آمده است .

اینک به بینیم که این کتابها بین ائمه علیهم السلام چگونه دست به دست گردیده است .