دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 3

اجتهاد

دیدگاه دو مکتب درباره مصادر تشریعی اسلام

1. قرآن

قرآن ، کلام خدای باری

تعالی است که آن را به تدریج بر خاتم پیامبرانش ، حضرت محمد (ص )، نازل فرموده است ؛ در مقابل شعر و نثری که در کلام عرب وجود دارد. بنابراین کلام عرب تشکیل می شود از قرآن ، شعر و نثر. (1)

همان گونه که به دیوان کامل شاعر و به یک قصیده از آن ، و به یک بیت و حتی به یک مصراع آن هم شعر گفته می شود، به تمام قرآن و به یک سوره آن ، و حتی به یک آیه آن هم قرآن می گویند. و قرآن به این معنی ، مصطلحی است اسلامی و حقیقتی است شرعی ؛ زیرا که منشاء همه این کاربردها هم در قرآن آمده ، و هم در حدیث شریف نبوی .

نامهای دیگر قرآن

دانشمندان اسلامی از خود قرآن اسامی دیگری برای آن به دست آورده اند که در حقیقت مثل این است که شیئی را از راه بیان صفات آن معرفی کرده باشند که مشهورترین آنها الکتاب است . خداوند در قرآن فرموده است : ذلک الکتاب لا ریب فیه (بقره / 2) که مقصود از کتاب در اینجا همین قرآنی است که در دست مسلمانان موجود است . در مقابل تورات یهودیان ، و انجیل مسیحیان . و این مقصود با قید الف و لام عهد که در ابتدای آن آمده مشخص شده است .

در قرآن باز هم لفظ کتاب آمده ، ولی تورات یهودیان را در نظر داشته که می فرماید: و من قبله کتاب موسی . و مقصود از کتاب در اینجا با اضافه کردن آن به آورنده اش ، حضرت موسی

(ع )، مشخص و معلوم شده است .