دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 309

در مثال دوم ، امام باقر و امام صادق - علیهماالسلام - در روایات متعددی فرموده اند که سهام عول بردار نبوده ، از شش سهم هم تجاوز نمی کند. و در یکی از آن روایات هم تاکید کرده اند که آنکه ریگهای متراکم و انباشته را به شمار آورده بیقین می داند که سهام عول پذیر نیست (1226).

در این روایات ، حکم مساءله بدون اشاره ای به سند آن آمده ، اما در حدیث ششم به امیرالمؤ منین (ع ) اسناد داده شده است . و در حدیث هفتم ، امام (ع ) خود کتاب فرائض علی (ع ) را در موضوع مورد نظر برای راوی قرائت کرده و در روایت هشتم ، شخص راوی خود صحیفه فرائض را که به املای پیامبر خدا (ص ) و خط علی (ع ) بوده است در همین مورد خوانده ، و در همه آنها حکم مساءله یکی بوده است .

در نامه ای هم که امام رضا (ع ) در مساءله فرائض به ماءمون نوشته وضع عینا همین است . امام (ع ) در آن نامه فرموده است : فرائض ، همانگونه است

که خداوند در کتابش مقرر فرموده و عول پذیر نیست .

وضع در غیر این دو مورد، و آنجا که ائمه اهل بیت (ع ) در مقام بیان حکم شرعی می باشند، عینا چنین است . چه ، آنها در تمام موارد به آنچه جدشان پیامبر خدا (ص ) گفته است ، رجوع می کنند. پیامبری که سخن از هوای دل نگوید و آنچه می گوید وحی است . و از اینجاست که احادیث ائمه اهل بیت را سندی واحد است ، چه ، حدیث ایشان حدیثی است واحد، و قولشان نیز قولی واحد می باشد.

و بدین خاطر است که امام صادق (ع ) بنا به قول ابن سنان فرموده است : مانعی ندارد آنچه را از من شنیده اید، به نام پدرم روایت کنید، و یا آنچه را از پدرم شنیده اید، از من نقل کنید. و این جابجایی اسم بر شما باکی نیست .

و باز در پاسخ ابوبصیر که از حضرتش سؤ ال می کند آیا حدیثی را که از شما شنیده ام از پدرت ، و یا آن را که از پدرت شنیده ام از شما می توانم روایت کنم ؟! امام فرمود: (1227) هر دو یکی است ، الا اینکه بیشتر دوست دارم تا آن را از پدرم روایت کنی (1228). و یا به جمیل (1229) فرموده است آنچه را از من می شنوی ، از پدرم روایت کن (1230).

و از همین روی است که در پاسخ حفص بختری (1231) که گفته است حدیثی از شما می شنوم پس از مدتی نمی دانم که آن را از شما شنیده ام یا از

پدرت ، تکلیف چیست ؟ امام (ع ) فرمود: آنچه را از من شنیده ای از پدرم روایت کن ، و آن را که از من شنیده ای از پیغمبر (ص ) روایت نما (1232).

و آنچه را هشام بن سالم (1233)، حماد بن عثمان و دیگران نیز از حضرتش روایت کرده اند، بر همین اساس است که فرموده : حدیث من ، حدیث پدرم می باشد و حدیث پدرم ، حدیث جدم و حدیث جدم حدیث حسین و حدیث او، حدیث حسن و حدیث وی ، حدیث امیرالمؤ منین و حدیث او، حدیث پیامبر خدا (ص ) و حدیث آن حضرت نیز سخن خدای عزوجل است (1234).