دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 310

و از این جهت است که امام باقر (ع ) در پاسخ جابر که از حضرتش خواهش کرد که چون مرا حدیث می گویی ، سند آن را هم به من بگو، فرمود: حدیث کرد مرا پدرم از جدم ، پیامبر خدا (ص ) از جبرئیل ، از خدای عزوجل . و هر وقت که به تو حدیثی بگویم ، سند آن از این قرار خواهد بود...(1235).

گفتگوی زیر نیز که بین سوره بن کلیب و زید بن علی بن حسین (ع ) صورت گرفته بر همین اساس بوده است . کشی از قول سوره آورده که زید بن علی از من پرسید:

- چطور فهمیدی که امام صادق چنان است که می گویید؟! گفتم :

- به آدم وارد و مطلع برخورد کرده ای . زید گفت :

- پس بگو تا بدانم . گفتم :

- ما به خدمت برادرت محمد بن - علی امام باقر (ع ) می رسیدیم

و از او مسائل خود را می پرسیدیم و او می گفت : پیامبر خدا (ص ) چنین گفته ، و خدای عزوجل در قرآن چنین فرموده است . تا اینکه برادرت درگذشت و ما بعد از او، به شما خانواده محمد (ص )، که تو نیز از آنان بودی ، مراجعه کردیم و به قسمتی از پرسشهایمان و نه به همه آنها، پاسخ گفتید، تا اینکه به خدمت برادر زاده ات جعفر بن محمد امام صادق (ع ) رسیدیم ، که او آنچنان که پدرش می گفت رسول خدا (ص ) چنین گفته و خدای تعالی چنان فرموده ، به پرسشهای ما پاسخ داد. زید تبسمی کرد و گفت :

- به خدا قسم اینکه گفتی از آن جهت است که کتابهای علی (ع ) در نزد اوست (1236).

و باز از همین جهت است که ابن شبرمه گفته است : به خاطر ندارم حدیثی را از امام صادق (ع ) شنیده باشم ، مگر اینکه در آن هنگام که می فرمود حدیث کرد مرا پدرم از جدم از پیامبر خدا (ص ) از عظمت چنین سندی نزدیک می شد که قلبش از هم بشکافد. و قسم به خدا که پدرش بر جدش دروغ نبسته ، و جدش بر پیامبر خدا (ص ). سپس ابن شبرمه ادامه داد و گفت : امام (ع ) از پیامبر خدا (ص ) آورده است که فرمود: آن کس که بر مبنای قیاس عمل کند، خود هلاک شده و دیگران را هم به هلاکت افکنده است و هر کس که بدون علم و معرفت به ناسخ و منسوخ ،

و محکم و متشابه فتوا دهد، به هلاکت افتاده و دیگران را نیز به هلاکت کشانده است (1237).