دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 317

ولید بن عبدالملک به خالد بن عبدالله قسری فرمان داد تا در مکه چاه آبی حفر کند. عبدالله فرمان برد و در نتیجه به آبی شیرین و خوشگوار رسید و مورد استفاده مردم قرار گرفت . عبدالله ضمن خطبه اش بر منبر مکه در این مورد گفت : ای مردم ! شما بگویید چه کسی برتر است : جانشین مرد در میان خانواده اش یا فرستاده او؟ قسم به خدا که هنوز به برتری مقام و منزلت خلیفه پی نبرده اید! توجه کنید، ابراهیم خلیل الرحمان از خدا طلب آب کرد، و خداوند آبی تلخ و شور به او داد؛ این خلیفه هم از خداوند آب خواست ، ولی به او آبی شیرین و گوارا عطا فرمود!

اشاره عبدالله قسری به آب زمزم است و آب چاه ولید که از چاههایی که در گردنه طوی و حجون حفر کرده

بود، به دست می آمد و آب آن را می آوردند و در ظرفی چرمین در کنار زمزم خالی می کردند تا مردم به برتری آن آب بر آب زمزم واقف شوند! راوی می گوید طولی نکشید که آب چاه خشک شد و اثر آن هم پس از مدتی از میان رفت ؛ به طوری که امروزه معلوم نیست در کجا واقع بوده است (1279).

گردانندگان دستگاه خلافت تا آنجا پیش رفتند که امت اسلامی را به تقدیس مقام خلافت ، بویژه مقام دو خلیفه نخستین ، ابوبکر و عمر، وا داشتند. و در اواخر حکومت عمر، ذهنیت مردم و نحوه تفکر امت به جایی رسید که با قبول چنان قداستی ، عموم مسلمانان ، بویژه اصحاب پیامبر خدا (ص )، پذیرفتند که روش و سیره آن دو خلیفه همردیف سنت پیغمبر، دستورالعمل جامعه اسلامی قرار گیرد. این بود که فرمان خلافت به شرطی به نام عثمان رقم زده شد که به موجب سنت خاتم پیامبران و سیره دو خلیفه نامبرده عمل نماید!

و در گذشته گفتیم که ابوبکر و عمر در اجرای احکامی اسلامی بنا به رای خود عمل می کردند، و سهم عموم بنی هاشم ، بویژه اهل بیت خدا (ص )، را با وجود تصریح بر آن در کتاب خدا و سنت پیغمبر، از تمام موارد خمس انداختند.

ابوبکر بنا به رای خود و بر خلاف نص شرعی ، حد و قصاص را از خالد بن ولید برداشت .

عمر، عمره تمتع و ازدواج موقت را بنا به رای و اجتهاد خودش ممنوع کرد و نظام طبقاتی را در تقسیم بیت المال به وجود آورد.

و دیگر مواردی که این دو خلیفه احکام اسلامی را طبق رای و سلیقه خودشان و بنا به مصلحت خصوصی و یا عمومی تبدیل و تغییر دادند!

عثمان ، خلیفه سوم ، نیز درست پا به جای پای این دو خلیفه نهاد و سیره ایشان را تایید و تصویب کرد.

و چون دور خلافت به امیرالمؤ منین (ع ) رسید، از این همه تغییر در احکام اسلامی شکایت کرد، ولی تلاش حضرتش برای اعاده آنها به دوران ما قبل ایشان و زمان پیغمبر خدا (ص ) بی نتیجه ماند.