دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 75

بین عیینه والاقرع

سهم من و سهم عبید را از این غنیمت بین عیینه واقرع سرشکن می کنی .

همچنین قریش در جنگ بدر می گفتند: اءخرجوا الی حرائبکم (302). یعنی پیش به سوی دستیابی به دارو ندار دشمنانتان .

و یا اینکه رسول خدا(ص ) فرموده است : فان قعدوا، قعدوا موتورین محروبین (303). یعنی اگر از پای نشستند، دار و ندار خود از دست داده اند. و یا سخن عمر که گفته است : ایاکم والدین فان اوله هم و آخره حرب (304).

یعنی از وام گرفتن بپرهیزید که ابتدایش اندوهباری است و پایانش بینوایی و بی بهره گی است .

و در تاریخ روزگار صحابه آمده است که معاویه در دستور العمل خود به سفیان بن عوف غامدی (305) به هنگام اعزامش برای حمله و یورش به سرزمینهای مسلمان نشین بیرون از مرزهای شام گفته است : هر کس را که با خودت

موافق ندیدی بکش و دار و ندار ساکنان شهرهای سر راهت را به یغما بر و اموال آنها را غارت کن و احراب الاموال ، که چپاول اموال ، آن چنان است که آنان را کشته باشی و دل را بیشتر به درد می آورد (306). و منظورش این است که اموال و دارایی آنها را بگیر و از هستی ساقطشان کن .

و در حدیث آمده است که : اصحاب رسول خدا(ص ) گوسفندی چند را به غارت بردند و آنها را سر بریده پختند. ولی پیامبر خدا(ص ) به آنان فرمود: خوردن مال غارتی حرام است . پس دیگها را واژگون کنید و چنین گوشتی را نخورید (307).

و در نبرد کابل ، سپاهیان اسلام گوسفندهایی را دیدند و به یغما بردند. عبدالرحمان (308) دستور داد تا منادی بانگ برآورد که : من از پیامبر خدا(ص ) شنیدم که می فرمود: من انتهب نهبه فلیس معنا. یعنی هر کس مالی را به غارت ببرد از ما نیست . گوسفندها را تحویل دهید. آنان پذیرفتند و او هم آنها را بینشان بتساوی قسمت کرد(309).

اینها معانی سلب و نهب و حرب بودند. اما غنیمت و مغنم ، راغب و ازهری در واژه غنم می نویسند: