دو مکتب در اسلام جلد دوم صفحه 89

آنگاه می نویسد: اما رکاز عبادت از طلا و نقره ای است که خداوند از همان ابتدای خلقت ، آنها را در دل زمین آفریده و

در آنها خمس است . پس اگر کسی گنجینه ای را از طلا و یا نقره و یا لباس به طور اتفاق ، در زمینی که به دیگری تعلق نداشته باشد به دست آورد، باید که یک پنجم آن را بپردازد و چهار پنجم دیگر از آن یابنده خواهد بود. زیرا که آن هم به منزله غنیمت است که مردمان خمس آن را باید بپردازد و بقیه از آن ایشان خواهد بود.

بعد می گوید: هر گاه کافری حربی در سرزمین اسلامی گنجینه ای یافت ، در صورتی که او در امان حکومت اسلامی آمده باشد، همه آن را از او می گیرند و چیزی به او نمی رسد. و اگر آن شخص کافری ذمی باشد، خمس آن را همان گونه که از افراد مسلمان می گیرند از او نیز دریافت می کنند و چهار پنجم را به او می دهند. همچنین است اگر برده قرار دادی کسیکه با مولایش قرار دارد آزادی بسته است در سرزمین اسلامی گنجینه ای را بیابد، پس از گرفتن خمس ، بقیه از آن خواهد بود...

ابویوسف در بخش آنچه از دریا بیرون آید خطاب به هارون الرشید می نویسد: اینکه امیرالمؤ منین درباره دستاوردهای دریایی پرسیده است ، باید بداند آنچه از دریا به دست می آید، از زیور آلات و عنبر، خمس به آنها تعلق می گیرد (349).

ما روایات رسول خدا(ص ) را که در آنها امر به پرداخت خمس از چیزهایی به غیر از غنایم جنگی داده بود، و آنچه را که از این روایات استنباط و دریافت می شد، از نظر گذرانیدیم . اینک در مقام

آن هستیم تا نامه ها و پیمان نامه های پیامبر خدا(ص ) را که در آنها امر به پرداخت خمس شده است از نظر بگذرانیم .

خمس ، در نامه ها و پیمان نامه ها پیامبر خدا(ص )

اشاره

الف - در صحیح بخاری و مسلم و سنن نسائی و مسند احمد آمده است و ما سخن بخاری را نقل می کنیم که : نمایندگان قبیله عبدالقیس (350) به رسول خدا گفتند: بین ما و شما، مشرکان مضر فاصله انداخته اند و ما بجز ماههای حرام به شما دسترسی نداریم . دستورهای ساده ای به ما بده که اگر آنها را به کار بریم ، ما را به بهشت رهنمون کند و اینکه دیگر مردمان قبیله خود را که بر جای گذاشته ایم ، به انجام آنها دعوت کنیم . پیامبر خدا به آنها فرمود:

شما را به انجام چهار چیز امر، و از ارتکاب چهار چیز نهی می کنم . فرمان می دهم به ایمان به خدا، و هیچ می دانید که ایمان به خدا چیست ؟ شهادت به یکتایی خداست و خواندن نماز و دادن زکات و پرداخت خمس از دستاوردهایتان (351) و...