- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- کرامت و گذشت 11
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- نردبان ترقی و سقوط 14
- تفاخر 14
- شرافت 14
- آرزوهای بلند 14
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- مقایسه صاحبان همّت 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- خداوند 16
- توکّل بر خدا 16
- دوری از دون همّتی 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- بردباری و وقار 19
- طمع نداشتن 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- اندوه 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- همّت برای خوراک 31
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- همّت برای شکم 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- امور احمقانه 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- همّت منافق 32
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- نداشتن مردانگی 33
- همّ و غم دنیایی 34
- دوری از خدا 34
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- گناه 35
- فقر و نیازمندی 35
- خُسران 35
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- ادا نکردن فرائض 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- همّت برای امور بی فایده 38
- اظهار تنگ دستی 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- اشاره 40
- خدا 40
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- نماز، روزه و عبادت 43
- دور اندیش 43
- نجات از بلا و عذاب 44
- پس از مرگ 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اهتمام به امور مسلمین 48
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- نجات از آتش 49
- رسیدن به اوج خوبی 49
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- عزّت و بی نیازی 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- اصلاح عیوب 53
- فرمانبری از خدا 53
- اشاره 58
- امور جاویدان 59
- شناخت خدا 59
- اثبات خدا 60
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- قناعت در مصرف 64
- همّت کم و پائین 64
- اشاره 66
- ب - موجب وسعت رزق 68
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- دوست خدا 70
- اشاره 70
- آمرزش از گناه 71
- تجارت برکت خدا 71
- کمک از جانب خدا 72
- فزونی عقل 72
- روحیه خود باوری 73
- بی نیازی از مردم 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- توجه حکومت به کارگران 84
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- میانه روی در کار 92
- کارگر محبوب خدا 92
- اشاره 94
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- از دست رفتن سرمایه 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- مستجاب نشدن دعا 96
- بیزاری خداوند 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- کاهش خرد 98
- نابودی خرد 98
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- بی اعتباری 102
- دشمنی و جنگ با خود 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- دین فروشی نکنید 108
- کاسب راستگو 108
- اخلاص در کار 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- مداومت در کار 111
- مداومت با آگاهی 112
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- اتقان در کار 113
- کار را به کاردان بسپارید 113
- کار در شهر خود 114
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- کار کردن در سایه 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- کار اطاعت خداست 117
- اشاره 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- باغبانی و کشاورزی 134
- حفظ گیاهان 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- تدریس قرآن و معارف 144
- آسیابانی 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- صرّافی 146
- یافتن شغل پر درآمد 146
- برده فروشی 148
- ریسندگی برای زنها 149
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- مردانگی 157
- بهره مندی از خوبی ها 157
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- ایمان 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- کاهلی نکنید 163
- دشمن کار 163
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- از تنبل یاری مخواه 164
- تنبلی فرزند... 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- آفت موفقیّت 166
- تباهی آخرت 166
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- مستجاب نشدن دعا 169
- نشانه های تنبل 169
- زوال دین و دنیا 171
- غضب خداوند 171
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- قطع روزی از آسمان 172
- تن دادن به کار 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- اهمّیت نان در زندگی 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- روزی را از دست نده 175
- حسنه چیست ؟ 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- توانگری یاور تقوا 177
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
48-فضیلُ الأعور قال: شَهِدتُ مَعاذَ بنَ کثیرٍ، وقالَ لِأبی عَبدِ اللّٰهِ علیه السلام: إنِّی قَد أیسَرتُ، فَأَدَعُ التِّجارهَ؟ فَقالَ: إنَّکَ إنْ فَعَلتَ قَلَّ عَقلُکَ، أو نَحوَهُ(1).
فضیل بن اعور می گوید: شاهد بودم که معاذ بن کثیر به امام صادق علیه السلام عرض کرد. من توانگر شده ام آیا تجارت را رها کنم؟ فرمود: اگر این کار را بکنی عقلت کم می شود، یا چیزی شبیه این جمله.
زائل شدن دو سوم عقل
49 -أَسْبٰاطُ بنُ سٰالِمٍ بَیّاعِ الزُِّطی قٰالَ: سَأَلَ أبُو عَبدِ اللّٰهِ علیه السلام یَوْماً وَأَنٰا عِنْدَهُ عَنْ مَعاذِ بَیّٰاع الکَرابِیس؟ فَقِیلَ:
تَرَکَ التِّجٰارَهَ، فَقَالَ: عَمل الشَّیْطٰان، مَنْ تَرَکَ التِّجٰارَهَ ذَهَبَ ثُلْثٰا عَقْلِهِ، أَمٰا عَلِمَ أَنَّ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَآلِهِ قَدِمَتْ عِیرٌ مِنَ الشّٰامِ فَاشْتَریٰ مِنْها، وَاتَّجَرَ فَرَبِحَ فیِها مٰا قَضَی دَیْنَهُ(2).
اسباط بن سالم فروشندۀ پارچه های زُطّی (3)
1- (1)) - وسائل الشیعه، ج 17، ص 14..
2- (2)) - وسائل الشیعه، ج 17، ص 17-16..
3- (3)) گروهی از سیاه پوستان سِنْد که پارچه های زطّی را به آن ها نسبت می دهند (لسان العرب، ج 7، ص 308)..