- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- کرامت و گذشت 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- نردبان ترقی و سقوط 14
- شرافت 14
- آرزوهای بلند 14
- تفاخر 14
- مقایسه صاحبان همّت 15
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- توکّل بر خدا 16
- خداوند 16
- دوری از دون همّتی 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- بردباری و وقار 19
- طمع نداشتن 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- اندوه 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- همّت برای خوراک 31
- همّت برای شکم 31
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- همّت منافق 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- امور احمقانه 32
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- نداشتن مردانگی 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- دوری از خدا 34
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- همّ و غم دنیایی 34
- گناه 35
- خُسران 35
- فقر و نیازمندی 35
- ادا نکردن فرائض 36
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- همّت برای امور بی فایده 38
- اظهار تنگ دستی 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- اشاره 40
- خدا 40
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- دور اندیش 43
- نماز، روزه و عبادت 43
- پس از مرگ 44
- نجات از بلا و عذاب 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اهتمام به امور مسلمین 48
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- رسیدن به اوج خوبی 49
- نجات از آتش 49
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- عزّت و بی نیازی 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- فرمانبری از خدا 53
- اصلاح عیوب 53
- اشاره 58
- شناخت خدا 59
- امور جاویدان 59
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- اثبات خدا 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- قناعت در مصرف 64
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- همّت کم و پائین 64
- اشاره 66
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- ب - موجب وسعت رزق 68
- اشاره 70
- دوست خدا 70
- تجارت برکت خدا 71
- آمرزش از گناه 71
- کمک از جانب خدا 72
- فزونی عقل 72
- روحیه خود باوری 73
- بی نیازی از مردم 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- توجه حکومت به کارگران 84
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- کارگر محبوب خدا 92
- میانه روی در کار 92
- اشاره 94
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- از دست رفتن سرمایه 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- بیزاری خداوند 96
- مستجاب نشدن دعا 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- کاهش خرد 98
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- نابودی خرد 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- بی اعتباری 102
- دشمنی و جنگ با خود 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- اخلاص در کار 108
- کاسب راستگو 108
- دین فروشی نکنید 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- مداومت در کار 111
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- مداومت با آگاهی 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- اتقان در کار 113
- کار را به کاردان بسپارید 113
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کار در شهر خود 114
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- کار کردن در سایه 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- کار اطاعت خداست 117
- اشاره 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- حفظ گیاهان 134
- باغبانی و کشاورزی 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- آسیابانی 144
- تدریس قرآن و معارف 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- یافتن شغل پر درآمد 146
- صرّافی 146
- برده فروشی 148
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- ریسندگی برای زنها 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- بهره مندی از خوبی ها 157
- مردانگی 157
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- ایمان 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- دشمن کار 163
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- کاهلی نکنید 163
- تنبلی فرزند... 164
- از تنبل یاری مخواه 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- آفت موفقیّت 166
- تباهی آخرت 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- مستجاب نشدن دعا 169
- نشانه های تنبل 169
- غضب خداوند 171
- زوال دین و دنیا 171
- تن دادن به کار 172
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- قطع روزی از آسمان 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- اهمّیت نان در زندگی 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- روزی را از دست نده 175
- حسنه چیست ؟ 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- توانگری یاور تقوا 177
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
نشانه هایی که معرّفی شد ما به همّتی والا و قابل ستایش دست پیدا کردیم، حال سؤال اینست که در کجا آن را بکار گیریم؟
اکنون چند نمونه از همّت های نیکو را معرفی می کنیم.
امام پرهیزکاران علی علیه السلام ما را در این امر نیز چنین راهنمایی می کنند که بهترین، عالیترین و والاترین همّت ها، همّتی است که در کارهای ذیل به کار گرفته شود:
وفای به عهد
1 -أَحسَنُ الهِمَمِ إنجازُ الوَعدِ(1).
بهترین همّت ها، وفا کردن به وعده است.
کرامت و گذشت
2 -أَبعَدُ الهِمَمِ أَقرَبُها مِنَ الکَرَمِ(2).
عالی ترین همّت ها، نزدیک ترین آنها به کَرَم است.
رعایت حق و پیمان
3 -أَشرَفُ الهِمَمِ رِعایَهُ الذِّمام(3)...
والاترین همّت ها، پایبندی به پیمان هااست.
1- (1)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 114.
2- (2)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 118.
3- (3)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 124.