- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- کرامت و گذشت 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- تفاخر 14
- نردبان ترقی و سقوط 14
- شرافت 14
- آرزوهای بلند 14
- مقایسه صاحبان همّت 15
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- دوری از دون همّتی 16
- خداوند 16
- توکّل بر خدا 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- بردباری و وقار 19
- طمع نداشتن 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- اندوه 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- همّت برای شکم 31
- همّت برای خوراک 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- امور احمقانه 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- همّت منافق 32
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- نداشتن مردانگی 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- همّ و غم دنیایی 34
- دوری از خدا 34
- فقر و نیازمندی 35
- خُسران 35
- گناه 35
- ادا نکردن فرائض 36
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- همّت برای امور بی فایده 38
- اظهار تنگ دستی 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- اشاره 40
- خدا 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- نماز، روزه و عبادت 43
- دور اندیش 43
- نجات از بلا و عذاب 44
- پس از مرگ 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- اهتمام به امور مسلمین 48
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- نجات از آتش 49
- رسیدن به اوج خوبی 49
- عزّت و بی نیازی 50
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- اصلاح عیوب 53
- فرمانبری از خدا 53
- اشاره 58
- امور جاویدان 59
- شناخت خدا 59
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- اثبات خدا 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- قناعت در مصرف 64
- همّت کم و پائین 64
- اشاره 66
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- ب - موجب وسعت رزق 68
- اشاره 70
- دوست خدا 70
- آمرزش از گناه 71
- تجارت برکت خدا 71
- فزونی عقل 72
- کمک از جانب خدا 72
- روحیه خود باوری 73
- بی نیازی از مردم 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- توجه حکومت به کارگران 84
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- کارگر محبوب خدا 92
- میانه روی در کار 92
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- اشاره 94
- از دست رفتن سرمایه 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- بیزاری خداوند 96
- مستجاب نشدن دعا 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- کاهش خرد 98
- نابودی خرد 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- دشمنی و جنگ با خود 102
- بی اعتباری 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- کاسب راستگو 108
- اخلاص در کار 108
- دین فروشی نکنید 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- مداومت در کار 111
- مداومت با آگاهی 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- اتقان در کار 113
- کار را به کاردان بسپارید 113
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کار در شهر خود 114
- کار کردن در سایه 115
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- اشاره 117
- کار اطاعت خداست 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- باغبانی و کشاورزی 134
- حفظ گیاهان 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- تدریس قرآن و معارف 144
- آسیابانی 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- یافتن شغل پر درآمد 146
- صرّافی 146
- برده فروشی 148
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- ریسندگی برای زنها 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- بهره مندی از خوبی ها 157
- مردانگی 157
- ایمان 158
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- کاهلی نکنید 163
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- دشمن کار 163
- از تنبل یاری مخواه 164
- تنبلی فرزند... 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- آفت موفقیّت 166
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- تباهی آخرت 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- مستجاب نشدن دعا 169
- نشانه های تنبل 169
- غضب خداوند 171
- زوال دین و دنیا 171
- قطع روزی از آسمان 172
- تن دادن به کار 172
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- اهمّیت نان در زندگی 174
- روزی را از دست نده 175
- حسنه چیست ؟ 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
- توانگری یاور تقوا 177
نشانه هایی که معرّفی شد ما به همّتی والا و قابل ستایش دست پیدا کردیم، حال سؤال اینست که در کجا آن را بکار گیریم؟
اکنون چند نمونه از همّت های نیکو را معرفی می کنیم.
امام پرهیزکاران علی علیه السلام ما را در این امر نیز چنین راهنمایی می کنند که بهترین، عالیترین و والاترین همّت ها، همّتی است که در کارهای ذیل به کار گرفته شود:
وفای به عهد
1 -أَحسَنُ الهِمَمِ إنجازُ الوَعدِ(1).
بهترین همّت ها، وفا کردن به وعده است.
کرامت و گذشت
2 -أَبعَدُ الهِمَمِ أَقرَبُها مِنَ الکَرَمِ(2).
عالی ترین همّت ها، نزدیک ترین آنها به کَرَم است.
رعایت حق و پیمان
3 -أَشرَفُ الهِمَمِ رِعایَهُ الذِّمام(3)...
والاترین همّت ها، پایبندی به پیمان هااست.
1- (1)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 114.
2- (2)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 118.
3- (3)) - عیون الحکم والمواعظ، ص 124.