- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- کرامت و گذشت 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- شرافت 14
- آرزوهای بلند 14
- تفاخر 14
- نردبان ترقی و سقوط 14
- مقایسه صاحبان همّت 15
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- خداوند 16
- دوری از دون همّتی 16
- توکّل بر خدا 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- طمع نداشتن 19
- بردباری و وقار 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- اندوه 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- همّت برای خوراک 31
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- همّت برای شکم 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- امور احمقانه 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- همّت منافق 32
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- نداشتن مردانگی 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- همّ و غم دنیایی 34
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- دوری از خدا 34
- فقر و نیازمندی 35
- خُسران 35
- گناه 35
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- ادا نکردن فرائض 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- اظهار تنگ دستی 38
- همّت برای امور بی فایده 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- خدا 40
- اشاره 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- نماز، روزه و عبادت 43
- دور اندیش 43
- نجات از بلا و عذاب 44
- پس از مرگ 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اهتمام به امور مسلمین 48
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- رسیدن به اوج خوبی 49
- نجات از آتش 49
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- عزّت و بی نیازی 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- اصلاح عیوب 53
- فرمانبری از خدا 53
- اشاره 58
- شناخت خدا 59
- امور جاویدان 59
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- اثبات خدا 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- قناعت در مصرف 64
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- همّت کم و پائین 64
- اشاره 66
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- ب - موجب وسعت رزق 68
- اشاره 70
- دوست خدا 70
- تجارت برکت خدا 71
- آمرزش از گناه 71
- کمک از جانب خدا 72
- فزونی عقل 72
- روحیه خود باوری 73
- بی نیازی از مردم 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- توجه حکومت به کارگران 84
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- کارگر محبوب خدا 92
- میانه روی در کار 92
- از دست رفتن سرمایه 94
- اشاره 94
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- مستجاب نشدن دعا 96
- بیزاری خداوند 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- کاهش خرد 98
- نابودی خرد 98
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- دشمنی و جنگ با خود 102
- بی اعتباری 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- دین فروشی نکنید 108
- کاسب راستگو 108
- اخلاص در کار 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- مداومت در کار 111
- مداومت با آگاهی 112
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- اتقان در کار 113
- کار را به کاردان بسپارید 113
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کار در شهر خود 114
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- کار کردن در سایه 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- اشاره 117
- کار اطاعت خداست 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- حفظ گیاهان 134
- باغبانی و کشاورزی 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- تدریس قرآن و معارف 144
- آسیابانی 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- صرّافی 146
- یافتن شغل پر درآمد 146
- برده فروشی 148
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- ریسندگی برای زنها 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- بهره مندی از خوبی ها 157
- مردانگی 157
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- ایمان 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- کاهلی نکنید 163
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- دشمن کار 163
- از تنبل یاری مخواه 164
- تنبلی فرزند... 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- آفت موفقیّت 166
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- تباهی آخرت 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- مستجاب نشدن دعا 169
- نشانه های تنبل 169
- غضب خداوند 171
- زوال دین و دنیا 171
- قطع روزی از آسمان 172
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- تن دادن به کار 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- اهمّیت نان در زندگی 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- روزی را از دست نده 175
- حسنه چیست ؟ 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- توانگری یاور تقوا 177
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
حفظ گیاهان
99 -رسول خدا صلی الله علیه و آله: مٰا مِنْ نَبْتٍ یَنْبُتُ إلّاوَ یَحَفُّهُ مَلَکٌ مُوَکَّلٌ بِهِ حَتّٰی یَحْصِدَهُ فَأَیُّما امرئٍ وطئَ ذٰلِکَ النَّبْتَ یَلْعَنُهُ ذٰلِکَ الْمَلَکُ(1).
هیچ گیاهی نمی روید مگر این که فرشته ای گماشته شده بر آن، از آن محافظت و نگهداری می کند تا زمانی که اآن را دِرو کند. پس هر کس آن گیاه را لگد کوب کند آن فرشته او را نفرین کند.
باغبانی و کشاورزی
100 -فَضلُ بنُ أبی قرَّهَ قالَ: دَخَلْنا عَلیٰ أبی عَبدِاللّٰهِ علیه السلام وَهُوَ یَعمَلُ فی حائِطٍ لَهُ، فَقُلْنا: جَعَلَنا اللّٰهُ فِداکَ، دَعْنا نَعمَلُ لَکَ أو تَعمَلُهُ الغِلمانُ، قالَ: لا، دَعونی فَإنِّی أَشتَهی أَنْ یَرانِیَ اللّٰهُ عَزَّ وَجَلَّ أَعمَلُ بِیَدی وَأَطلُبُ الحَلالَ فی أذیٰ نَفْسی(2).
فضل بن ابی قرّه روایت نموده که خدمت امام صادق علیه السلام که در باغش مشغول کار بود رسیدم و عرض کردم: خدا ما را فدای شما کند. اجازه دهید ما برایتان
1- (1)) - میزان الحکمه، ج 1، ص 131..
2- (2)) - من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 163..