- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- کرامت و گذشت 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- تفاخر 14
- شرافت 14
- نردبان ترقی و سقوط 14
- آرزوهای بلند 14
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- مقایسه صاحبان همّت 15
- توکّل بر خدا 16
- دوری از دون همّتی 16
- خداوند 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- بردباری و وقار 19
- طمع نداشتن 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- اندوه 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- همّت برای خوراک 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- همّت برای شکم 31
- امور احمقانه 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- همّت منافق 32
- نداشتن مردانگی 33
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- دوری از خدا 34
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- همّ و غم دنیایی 34
- فقر و نیازمندی 35
- خُسران 35
- گناه 35
- ادا نکردن فرائض 36
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- همّت برای امور بی فایده 38
- اظهار تنگ دستی 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- خدا 40
- اشاره 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- نماز، روزه و عبادت 43
- دور اندیش 43
- نجات از بلا و عذاب 44
- پس از مرگ 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اهتمام به امور مسلمین 48
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- نجات از آتش 49
- رسیدن به اوج خوبی 49
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- عزّت و بی نیازی 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- اصلاح عیوب 53
- فرمانبری از خدا 53
- اشاره 58
- امور جاویدان 59
- شناخت خدا 59
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- اثبات خدا 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- قناعت در مصرف 64
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- همّت کم و پائین 64
- اشاره 66
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- ب - موجب وسعت رزق 68
- دوست خدا 70
- اشاره 70
- آمرزش از گناه 71
- تجارت برکت خدا 71
- فزونی عقل 72
- کمک از جانب خدا 72
- روحیه خود باوری 73
- بی نیازی از مردم 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- توجه حکومت به کارگران 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- کارگر محبوب خدا 92
- میانه روی در کار 92
- از دست رفتن سرمایه 94
- اشاره 94
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- مستجاب نشدن دعا 96
- بیزاری خداوند 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- کاهش خرد 98
- نابودی خرد 98
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- دشمنی و جنگ با خود 102
- بی اعتباری 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- دین فروشی نکنید 108
- اخلاص در کار 108
- کاسب راستگو 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- مداومت در کار 111
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- مداومت با آگاهی 112
- کار را به کاردان بسپارید 113
- اتقان در کار 113
- کار در شهر خود 114
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کار کردن در سایه 115
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- کار اطاعت خداست 117
- اشاره 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- باغبانی و کشاورزی 134
- حفظ گیاهان 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- آسیابانی 144
- تدریس قرآن و معارف 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- یافتن شغل پر درآمد 146
- صرّافی 146
- برده فروشی 148
- ریسندگی برای زنها 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- مردانگی 157
- بهره مندی از خوبی ها 157
- ایمان 158
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- دشمن کار 163
- کاهلی نکنید 163
- تنبلی فرزند... 164
- از تنبل یاری مخواه 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- تباهی آخرت 166
- آفت موفقیّت 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- مستجاب نشدن دعا 169
- نشانه های تنبل 169
- غضب خداوند 171
- زوال دین و دنیا 171
- تن دادن به کار 172
- قطع روزی از آسمان 172
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- اهمّیت نان در زندگی 174
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- حسنه چیست ؟ 175
- روزی را از دست نده 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
- توانگری یاور تقوا 177
حفظ گیاهان
99 -رسول خدا صلی الله علیه و آله: مٰا مِنْ نَبْتٍ یَنْبُتُ إلّاوَ یَحَفُّهُ مَلَکٌ مُوَکَّلٌ بِهِ حَتّٰی یَحْصِدَهُ فَأَیُّما امرئٍ وطئَ ذٰلِکَ النَّبْتَ یَلْعَنُهُ ذٰلِکَ الْمَلَکُ(1).
هیچ گیاهی نمی روید مگر این که فرشته ای گماشته شده بر آن، از آن محافظت و نگهداری می کند تا زمانی که اآن را دِرو کند. پس هر کس آن گیاه را لگد کوب کند آن فرشته او را نفرین کند.
باغبانی و کشاورزی
100 -فَضلُ بنُ أبی قرَّهَ قالَ: دَخَلْنا عَلیٰ أبی عَبدِاللّٰهِ علیه السلام وَهُوَ یَعمَلُ فی حائِطٍ لَهُ، فَقُلْنا: جَعَلَنا اللّٰهُ فِداکَ، دَعْنا نَعمَلُ لَکَ أو تَعمَلُهُ الغِلمانُ، قالَ: لا، دَعونی فَإنِّی أَشتَهی أَنْ یَرانِیَ اللّٰهُ عَزَّ وَجَلَّ أَعمَلُ بِیَدی وَأَطلُبُ الحَلالَ فی أذیٰ نَفْسی(2).
فضل بن ابی قرّه روایت نموده که خدمت امام صادق علیه السلام که در باغش مشغول کار بود رسیدم و عرض کردم: خدا ما را فدای شما کند. اجازه دهید ما برایتان
1- (1)) - میزان الحکمه، ج 1، ص 131..
2- (2)) - من لایحضره الفقیه، ج 3، ص 163..