- پیشگفتار 1
- اشاره 6
- اشاره 8
- رعایت حق و پیمان 11
- وفای به عهد 11
- کرامت و گذشت 11
- انس با دانش 12
- بزرگی ارزش انسان 13
- شجاعت 13
- ارزش انسان 13
- شرافت 14
- تفاخر 14
- نردبان ترقی و سقوط 14
- آرزوهای بلند 14
- مقایسه صاحبان همّت 15
- دعا برای بدست آوردن همّت والا 15
- چگونه به اوج همّت برسیم ؟ 15
- خداوند 16
- توکّل بر خدا 16
- دوری از دون همّتی 16
- همّت به سوی خدا خواهی 17
- طمع نداشتن 19
- بردباری و وقار 19
- عزّت و سربلندی 19
- شجاعت 20
- اندوه 20
- همّت مؤمن کار و تلاش 20
- رو آوری به جوانمردان 21
- کم شدن اهتمام دنیائی 22
- اشاره 23
- تنگ حالی 24
- رنج روحی 25
- اندوه 25
- همّت نردبان عظمت 26
- همت والا مقصد عالی 26
- انجام وظیفه، روزی با خدا 28
- اشاره 30
- همّت برای خوراک 31
- همّت برای شکم 31
- پرخوری گوش همّت را کر می کند 31
- الف: نشانۀ همّت های ناپسند و زیان بار 31
- همّت منافق 32
- حسرت بر داشته های دیگران 32
- امور احمقانه 32
- نداشتن مردانگی 33
- از بین رفتن فضیلت ها 33
- امور بی ارتباط با انسان 33
- دوری از خدا 34
- همّ و غم دنیایی 34
- ب: آثار و پیامدهای همّت باطل و پست 34
- فقر و نیازمندی 35
- خُسران 35
- گناه 35
- ادا نکردن فرائض 36
- طولانی شدن اندوه های قیامت 36
- خروج از دایرۀ مسلمان 37
- عدم دستیابی به پیروزی 37
- اظهار تنگ دستی 38
- همّت برای امور بی فایده 38
- نفرت پیامبر صلی الله علیه و آله 39
- خدا 40
- الف: همّتهای مطلوب چیست ؟ 40
- اشاره 40
- اطاعت خدا 41
- اصلاح نفس 42
- دور اندیش 43
- نماز، روزه و عبادت 43
- نجات از بلا و عذاب 44
- پس از مرگ 44
- اموری که در آخرت همراه انسان است 45
- اصلاح آخرت 46
- دنیا و آخرت 46
- همّت در امر لازم 47
- همّت برای مایحتاج 47
- اندوه برای رفع حاجت برادر مؤمن 48
- اهتمام به امور مسلمین 48
- رسیدن به اوج خوبی 49
- نجات از آتش 49
- ب: نتایج پایبندی به همّت های ارزشمند 49
- عزّت و بی نیازی 50
- کفایت امور دنیا و آخرت 50
- دریافت کامل روزی دنیا 51
- بهره مندی از عنایت خاص خدا 52
- فرمانبری از خدا 53
- اصلاح عیوب 53
- اشاره 58
- شناخت خدا 59
- امور جاویدان 59
- اثبات خدا 60
- حکمت اختلاف همّت ها 60
- خواسته های مردم در دنیا 62
- پرهیز از اجیر شدن (خود اشتغالی) 64
- همّت کم و پائین 64
- قناعت در مصرف 64
- اشاره 66
- الف - موجب تقویت و آرامش دل 68
- ب - موجب وسعت رزق 68
- اشاره 70
- دوست خدا 70
- تجارت برکت خدا 71
- آمرزش از گناه 71
- کمک از جانب خدا 72
- فزونی عقل 72
- بی نیازی از مردم 73
- روحیه خود باوری 73
- صورتی چون ماه 74
- ثواب جهاد در راه خدا 74
- برترین عبادت 75
- اشاره 76
- کار کردن امام کاظم علیه السلام در شدّت گرما 77
- کرامت کارگر: 81
- بیمه کارگران 83
- پاداش کارگر برتر از مجاهد در راه خدا 84
- توجه حکومت به کارگران 84
- در مشقّت ها و سختی ها هم از کار دست مکش 88
- راه چاره را نباید بسته دید 89
- کار وسیله، روزی با خدا 90
- کارگر محبوب خدا 92
- میانه روی در کار 92
- از دست رفتن سرمایه 94
- الف: پیامدهای منفی نداشتن شغل 94
- اشاره 94
- بیکار دین فروشی می کند 95
- مستجاب نشدن دعا 96
- بیزاری خداوند 96
- ناراحتی امام علیه السلام 97
- کاهش خرد 98
- ب: آثار مخرّب رها نمودن حرفه 98
- نابودی خرد 98
- زائل شدن دو سوم عقل 100
- ترک تجارت کار شیطان است 101
- بی اعتباری 102
- دشمنی و جنگ با خود 102
- اشاره 106
- انگیزه ای کار 107
- اخلاص در کار 108
- کاسب راستگو 108
- دین فروشی نکنید 108
- کار کردن با وضو 109
- صبح زود به دنبال کار رفتن 110
- کار، تا سر حدّ توانایی 111
- مداومت در کار 111
- در هر کاری معیار و الگو لازم است 112
- کارگزار باید متخصصّ و تعهّد عمل داشته باشد 112
- مداومت با آگاهی 112
- کار را به کاردان بسپارید 113
- اتقان در کار 113
- ترک وطن در طلب رزق 114
- کار در شهر خود 114
- کار کردن در سایه 115
- کارهای ناچیز را به دیگران بسپارید 115
- بیرون رفتن از خانه 116
- کار اطاعت خداست 117
- اشاره 117
- بکارگیری سرمایه را خدا دوست دارد 119
- کار آبرومندی است 120
- اشاره 123
- بافندگی 127
- اشاره 129
- کشاورزی 131
- احیاء زمین 133
- حفظ گیاهان 134
- باغبانی و کشاورزی 134
- کشاورزان گنج های مردم 136
- کشاورزی، خیاطی 136
- کشاورزی و دامداری 138
- تولید نخل 140
- کاشتن درخت صدقه 141
- کاشت درخت صدقه جاریه 142
- درخت را قطع نکنیم 143
- آسیابانی 144
- تدریس قرآن و معارف 144
- به کاری که یک بار از آن بهره برده ای بپرداز 145
- صرّافی 146
- یافتن شغل پر درآمد 146
- برده فروشی 148
- ریسندگی برای زنها 149
- خیاطی رسول خدا صلی الله علیه و آله 149
- خیاطی و ریسندگی 149
- حکمت کار کردن 150
- تجارت 153
- اصول صنعت گری 156
- بهره مندی از خوبی ها 157
- مردانگی 157
- کسب حلال همراه رحمت الهی 158
- ایمان 158
- باز داشتن از ستم 159
- اشاره 162
- کاهلی نکنید 163
- الف: مذمّت سُستی کردن 163
- پرهیز از تنبلی و بی حوصلگی 163
- دشمن کار 163
- از تنبل یاری مخواه 164
- فقر، فرزند کاهلی و ناتوانی 164
- تنبلی فرزند... 164
- ب: نتایج سُستی ورزیدن در امور زندگی 165
- بی بهره گی از دنیا و آخرت 165
- تباهی آخرت 166
- آفت موفقیّت 166
- ادا ننمودن حقوق دیگران 166
- ناکامی در آرزو 167
- زیان به آخرت 168
- نشانه های تنبل 169
- مستجاب نشدن دعا 169
- غضب خداوند 171
- زوال دین و دنیا 171
- تن دادن به کار 172
- چرا راه تأمین رزق معلوم نیست ؟ 172
- قطع روزی از آسمان 172
- به آنچه امید نداری امیدوارتر باش 173
- اهمّیت نان در زندگی 174
- هیچ گاه درب روزی بسته نیست 174
- تأمین رزق مایه آرامش 174
- حسنه چیست ؟ 175
- روزی را از دست نده 175
- دنیا و آخرت را داشته باش 176
- دنیا یاور آخرت 176
- توانگری یاور تقوا 177
- برادر خود را در جریان بگذارید 177
خشنودی خداوند
67 -امام صادق علیه السلام: إنَّ اللّٰهَ عَزَّ وَجَلَّ یَقُولُ: إنّی لَستُ کُلَّ کَلامِ الحِکمَهِ أتَقَبَّلُ، إنَّما أتَقَبَّلُ هَواهُ وَهَمَّهُ، فَإنْ کانَ هَواهُ فی رِضای جَعَلتُ هَمَّهُ تَقدِیساً وَتَسبِیحاً(1).
خداوند می فرماید: من چنان نیستم که هر گفتار حکمت آمیزی را (از هر حکیمی) بپذیرم، همانا من خواسته (دل) و اهتمام او را می پذیرم، پس اگر خواسته (دل) و اهتمامش در خشنودی من باشد، (ثواب) آرزو و همّتش را (ثواب) تقدیس و تسبیح قرار می دهم.
اصلاح نفس
68 -امیرالمؤمنین علی علیه السلام: إن سَمَتْ هِمَّتُکَ لإصلاحِ النّاسِ فَابدَأْ بِنَفسِکَ، فَإنَّ تَعاطِیکَ صَلاحَ غَیرِکَ وَأَنتَ فاسِدٌ أَکبَرُ العَیبِ(2).
اگر همّت والای اصلاح مردم را در سرداری، از خودت آغاز کن؛ زیرا پرداختن تو، به اصلاح دیگران، در حالی که خود فاسد باشی بزرگترین عیب است.
1- (1)) - وسائل الشیعه، ج 15، ص 279..
2- (2)) - میزان الحکمه، ج 14، ص 6682..