دو مکتب در اسلام جلد سوم صفحه 274

الف . اسناد کتاب دیات از ظریف تا امام صادق (ع )

سند روایات ظریف تا امام صادق (ع ) در مجموعه اول به این شرح آمده است : ظریف بن ناصح ، از عبدالله بن ایوب ، از ابی عمرو الطبیب ، از امام صادق (ع ).

در مجموعه دوم : ظریف بن ناصح ، از عبدالله بن ایوب ، از حسین بن رواسی ، از ابن ابی عمرو الطبیب ، از امام صادق (ع ).

در این مجموعه حسین رواسی و ابن ابی عمرو، بین عبدالله بن ایوب و ابی عمرو قرار گرفته ، در حالی که نام این دو نفر در سند مجموعه اول نیامده است .

به نظر ما منشاء چنین رویدادی ، افتادن لفظ ابن پیش از ابی عمرو در نسخه های ایشان بوده است و از این رو ابوعمرو پدر که از امام صادق (ع ) روایت می کند، همان المتطبب روایت معرفی شده است . در صورتی که در واقع راوی از امام

، پسر او، یعنی محمد بن ابی عمرو است که از اصحاب امام صادق (ع ) بوده ، (354) و او، همان گونه که در ضمن شرح حالش در مجمع الرجال و جامع الرواه به نقل از رجال شیخ آمده ، همان طبیبی است که شیخ در رجال خود او را چنین معرفی کرده است :

محمد بن ابی عمرو طبیب کوفی کتاب دیات را از امام صادق (ع ) روایت کرده است . (355)

اما این روایت عبدالله بن ایوب در مجموعه دوم از حسین رواسی ، از این ابی عمرو، در مجموعه اول بدون اینکه نامی از حسین رواسی برده شده باشد، مستقیما و بی واسطه از ابن ابی عمرو آمده و این به آن معنی است که عبدالله بن ایوب ، یک بار کتاب دیات را از طریق رواسی از ابن ابی عمرو روایت کرده ، و بار دیگر مستقیما از ابن ابی عمرو، و نظیر آن در این قبیل روایات ، و همانند آن بسیار دیده شده است .

جدول زیر، سند ظریف را به امام صادق (ع ) در هر دو مجموعه مشخص می کند:

ب . اسناد کتاب دیات از مشایخ حدیث تا ظریف بن ناصح