دو مکتب در اسلام جلد سوم صفحه 340

پیامبران (ص ) و سیره اصحاب او، یا ائمه معصومین (ع ) و یا اصحاب ایشان و یا روایات تاریخ عمومی اسلامی ، و یا احادیث تفسیر قرآن و ادعیه و اخلاق ، و بیشتر احادیث کارهای استحبابی .

ایشان در قبیل مباحث بر راوی و روایاتی تکیه می کنند که در مباحث فقهی به آنها و روایاتشان اعتنایی ندارند، بلکه بر عکس آنها را به دور افکنده از درجه اعتبار ساقط می دانند و چنانچه از یکی از ایشان پرسش شود: که آیا تمام احادیثی را که در این بحث غیر فقهی آورده ای صحیح است ؟ پاسخ ایشان منفی بوده و می گوید: اینها که از مباحث احکام شرعیه نیستند، بلکه جزئی است از معارف اسلامی ، و امری است ساده و غیرقابل توجه !

این است که در مباحثی چون تفسیر و سیره و ادعیه و اخلاق و کارهای استحبابی روایاتی را می آورند که در بخشهای مختلف فقهی دیده نمی شوند، و در بیشتر این موارد، روایاتی از مکتب خلفا آورده است که بر خلاف واقع بوده مورد ایراد و خرده گیری است .

بدون اینکه عیب گیرند و ناقد بداند که این ایراد و خرده گیری متوجه روایات مکتب خلفاست نه روایات مکتب اهل بیت . ما در این مورد بیشتر سخن خواهیم گفت .

ما در جلد هفتم کتاب نقش ائمه در احیاء دین (447) احادیثی را که شیخ مفید (م 413 ق ) از احادیث سیف بن عمر تمیمی زندیق ، که از راویان احادیث سیره و تاریخ در مکتب خلفا، در کتاب خود نقل نموده ، آورده ایم .

و هم در

آنجا برخی از روایات ایشان را که شیخ طوسی در شرح حال قعقاع بن عمرو زاده خیالات سیف در کتاب رجالش آورده ، و از آنجا به کتاب رجال اردبیلی (م 1101 ق ) و قهبائی که تا سال 1016 هجری می زیسته ، و مامقانی (م 1351 ق ) راه یافته ، متذکر گردیده ایم .

همچنین روایاتی را که شیخ طوسی از مکتب خلفا گرفته و در تفسیر تبیان خود آورده ، و از آنجا به تفسیر ابوالفتوح رازی (م 554 ق ) و از آن به تفسیر گازر (م 722 ق )، و از آن به تفسیر کاشانی (م 988 ق ) راه یافته است ، عنوان نمودیم ، عنوان نموده ایم .

از کتاب احیاء العلوم غزالی (م 505 ق ) حدیث ساختگی و دروغ از سیره پیامبر خدا (ص ) به کتاب جامع السعادات مهدی نراقی (م 1209 ق ) و از آن به کتاب معراج السعاده فرزندش احمد نراقی (م 1245 ق ) منتقل شده است .

و یا اینکه ابن طاووس (م 664 ق ) در کتاب دعایش به نام المجتنی به روایتی که آن را ابن اثیر (م 630 ق ) نقل کرده اعتماد نموده ، در صورتی که خود ابن اثیر آن را از تاریخ طبری و بنا به روایت سیف بن عمر زندیق برداشته است .