دو مکتب در اسلام جلد سوم صفحه 6

پس به خدای سوگند که مردم در زمانش به اشتباه و خطا گرفتار آمدند و به

سردرگمی و ندانمکاری دچار گشتند. و من در این مدت طولانی شکیبایی ورزیده ، با رنج و محنت دمساز بودم ، تا اینکه عمر او نیز به سر آمد. ولی ، با همه شگفتی ، امر خلافت را پیش از مرگ در میان گروهی نهاد و مرا هم یکی از آنان انگاشت !

پناه بر خدا از آن شورا. آخر چه وقت در مقام مقایسه من با اولی شان تردید وجود داشت ، تا همپای چنین کسانی به حساب آیم ؟!

اما من با این همه ، با آنان همراهی کرده ، در فراز و نشیب دنبالشان کردم . ولی دست آخر، یکیشان از حسادتی که با من داشت پای از پیروی حق بکشید و دیگری به پاس دامادیش ، روی از حق برتافت ! با آن دو نفر...!

تا اینکه سرانجام سومین ایشان برخاست در حالی که هر دو پهلویش ، بین محل خوردن و بیرون دادنش باد کرده بود. و با او فرزندان پدرش نیز برخاستند و مانند شترانی که گیاهان سبز بهاری را به دهان می کشند، به خوردن مال خدا پرداختند! تا اینکه سرانجام ریسمان تابیده او نیز از هم گسیخت و رفتارش او را به رو درانداخت و شکمبارگیش به مرگش کشانید.

و مرا به حیرت نینداخت ، مگر زمانی که دیدم مردم از هر سو، چون یال کفتاری ، مرا در میان گرفته و از هر طرف به من هجوم آورده اند؛ تا جایی که حسن و حسین به زیر دست و پا رفتند و دو سوی جامه ام از هم بدرید. آنان چنان گرد مرا گرفته بودند که گویی گله گوسفندان در

آغل !

اما چون بیعتشان را پذیرفتم و به کار خلافت پرداختم ، گروهی بیعتم را شکستند، و جماعتی شانه از زیر بار بیعتم بیرون کشیده ، از دین روی برتافتند، و گروهی هم راه ستم و خیره سری را در پیش گرفتند...

و یا چون سخن دیگر آن حضرت که فرموده است :

فرمانروایان پیش از من کارهایی را انجام دادند، و بعمد با رسول خدا (ص ) از در مخالفت درآمدند و پیمان او را نقض کرده ، سنت و روش آن حضرت را تغییر دادند؛ به طوری که اگر من مردم را به ترک آنها بخوانم تا آن را آن گونه که در زمان رسول خدا (ص ) بوده بازگردانم ، سپاهیانم از گردم پراکنده شوند و تنها، یا با گروهی اندک از یارانم که به میزان برتری و علو مقامم آگاهند و پیروی از امامتم را بر اساس کتاب خدا و سنت پیامبرش واجب می دانند، باقی خواهم ماند. (2)