تفسیر ولائی قرآن کریم در اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام صفحه 178

1- به نقل از: کشف الغمه اربلی: ج1 ص206.

2- تاریخ مدینة دمشق: ج42 ص418؛ شرح احقاق الحق: ج15 ص695.

جاهلان و عامیان از بنی اسرائیل آنرا خواهند پذیرفت».(1)

بعضی از مفسرین عامه گمان کرده‌اند پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله را «امی» گفته‌اند برای اینکه خواندن و نوشتن را نمی‌دانسته. اما اخبار اهل بیت علیهم‌السلام این را تکذیب نموده و در بصائر الدرجات صفار بابی عنوان نموده که «انّ رسول اللّه یقرء ویکتب بکل لسان» رسول اللّه صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به همه زبانها می‌خواند و می‌نوشت.

از امام جواد علیه‌السلام پرسیدند: برای چه نبی اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله را «امی» می‌گویند؟ فرمود: «مردم چه می‌گویند؟ عرض کردند: گمان می‌کنند که آن حضرت نمی‌نوشته فرمود: «کذبوا علیه لعنهم اللّه» از کجا این را می‌گویند و حال آنکه خداوند در محکم کتابش می‌فرماید: «هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم یتلو علیهم ایاته ویزکیهم ویعلمهم الکتاب والحکمة»(2) پس چگونه تعلیم می‌کند کسی که خودش نمی‌داند.

قسم به خدا پیغمبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله به هفتاد و دو زبان می‌خواند و می‌نوشت، (علم لدنی داشت) و از این جهت او را «امی» گفتند که از (اهل) مکه معظمه بوده و مکه از امهات قری است و همین است قول خدای تعالی «لتنذر ام القری ومن حولها»(3)

و اطلاق امیین بر اهل مکه برای این است که منسوب به ام القری می‌باشند و یا برای اینکه علم خواندن و نوشتن نداشته‌اند. و اما «امیون» در آیه شریفه مراد عوام یهودند که سواد خواندن و نوشتن را نداشتند».(4)

فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِأَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هَـذَا مِنْ عِندِ اللّه‌ِ لِیَشْتَرُواْ بِهِ ثَمَنًا قَلِیلاً فَوَیْلٌ لَّهُم مِّمَّا کَتَبَتْ