تفسیر ولائی قرآن کریم در اثبات ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام صفحه 564

1- مناقب ابن شهر آشوب: ج2 ص300.

2- سوره شوری: آیه 23.

3- سوره احزاب: آیه 6.

حضرت بود.(1)

عیاشی ذیل آیه «وبالوالدین احسانا...»، از سلام جعفی از امام باقر علیه‌السلام ، و از ابان بن تغلب از امام صادق علیه‌السلام روایت آورده که فرمودند: این آیه شریفه درباره رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و علی علیه‌السلام نازل شده (و می‌فرماید: امت اسلام باید به دو پدر خود رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و علی علیه‌السلام احسان کنند).

آنگاه می‌گوید: از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله روایت شده که والدین مسلمانان، من و علی هستیم.(2)

نظر صاحب المیزان (علامه طباطبائی)

آنچه در این روایات آمده جزء باطن قرآن است، آری پدر و یا والد به معنای آن کسی است که مبدا بشری وجود انسان باشد، و مسؤلیت تربیت او را به عهده داشته باشد، بنابراین معنا، پس معلم آدمی و مربی کمالات او نیز پدر او است، و بنابراین مثل رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله و حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام از هر کس دیگری و حتی از پدر جسمانی او سزاوارتر به آنند که برای مؤمن پدر باشند، مؤمنی که به وسیله آن دو بزرگوار هدایت یافته از انوار علوم و معارفشان اقتباس نمودند، زیرا پدر جسمانی به جز مبدا بودن برای هستی او و تربیت جسم او دخالتی در هستی او ندارد، ولی پیامبر و ولی خدا جان او، و آدمیت او و آخرت و معنویت او و کمالات درونی او را تربیت می‌کنند، پس به پدر بودن سزاوارترند، و آیاتی که در قرآن سفارش والدین را به اولاد می‌کند بر حسب باطن شامل این دو بزرگوار نیز می‌شود، هر چند که به حسب ظاهر دو پدر جسمانی شمرده نمی‌شوند.(3)