خورشید شب صفحه 26

آن تو نیست، پس نمی توانی چیزی را که از آن تو نیست به من واگذار کنی.

همچنین تفاوت سنّی بیش از بیست سال بین امام (علیه السلام) و مأمون نیز سوءظن بیشتری را برمی انگیزاند.

مورخان معاصر شیعی با تحلیل های عمیق خود توانسته اند با استفاده از نصوص، بسیاری از اهداف سیاسی و پشت پرده ی مأمون را آشکار سازند که در این جا به برخی از آنها اشاره می کنیم:

1. زیر نظر گرفتن امام (علیه السلام) و فعالیت هایش، چون اگر امام (علیه السلام) در مدینه می ماند، دسترسی کمتری به او بود و این امکان وجود داشت که با توجه به موقعیت و جایگاه رفیع خود، موجبات درد سر حکومت را فراهم آورد.

2. کسب مشروعیت برای خلافت خود، بدین گونه که کسی که ولایت عهدی را پذیرفته، حتماً اصل خلافت را مورد تأیید قرار داده است.

3. خلع سلاح کردن علویانی که به بهانه ی عدم مشروعیت عباسیان و اعتقاد به مشروعیت انحصاری حکومت آل علی (علیه السلام) و فرزندان فاطمه J دست به شورش می زدند.

4. دنیاطلب نشان دادن امام (علیه السلام)

5. جدایی انداختن میان امام (علیه السلام) و شیعیانش.(1)

6. سعی در جذب بیشتر خراسانیان که به خاندان اهل بیت (علیهم السلام)  علاقه داشتند.

1- الحیاه السیاسه للامام الرضا (علیه السلام)، ص 363 تا 396؛ دولتعباسیان، ص 139، (اضافات مصحح) و نیز ر.ک به: عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج1، ص 150 و پس از آن، وبرای آگاهی از اقدامات امام (علیه السلام) برای خنثی سازی اینگونه اهداف مراجعه شود به: الحیاه السیاسیه، ص 299 تا 309 ودولت عباسیان، ص 139 تا 144 (اضافات مصحح).