خورشید شب صفحه 35

از سیاست های مأمون همچون انتقال مرکزیت از بغداد به مرو، ترویج عنصر ایرانی بر عنصر عربی و بهادادن بیش از حدّ به فضل و برادرش حسن و بالاخره ماجرای ولایت عهدی امام رضا (علیه السلام) و مماشات با علویان بسیار عصبانی بودند.

مأمون از همان آغاز پیروزی در سال 198 ق، حسن بن سهل را ولایتمدار عراق کرد.(1) اما هنگامی که او پس از درگیری های فراوان با مخالفان در مسیر خود به بغداد، وارد آن شهر شد، گروه هایی از بغدادیان از درِ مخالفت با او درآمده و به نزد محمدبن صالح بن منصور عباسی رفته و به بهانه حمایت از خاندان عباسی خواستار اخراج حسن شدند.

محمدبن صالح نیز جانب احتیاط را رها نکرده و از آنها برای مأمون بیعت گرفته و خود جانشین حسن شد.(2)

در این هنگام حسن بن سهل از بغداد به سمت واسط فرار کرده و از آن جا مبارزات خود علیه بغدادیان را سامان می داد.(3)

اما با شنیدن خبر ولایت عهدی امام رضا (علیه السلام) در محرم سال 202 ه . ق بغدادیان احساس خطر بیشتری کرده و رأساً اقدام به خلع مأمون نمودند و با یکی از شخصیت های عباسی به نام ابراهیم بن مهدی به خلافت بیعت کردند. و او را ملقب به مرضّی کردند که در حقیقت شبیه سازی لقب امام رضا (علیه السلام) بود.

ابراهیم بن مهدی که به جهت اهمیّت شخصیت مادر دیلمی اش در فنّ غناء و موسیقی به «ابن شِکْله» معروف بود، از مغنیان و آوازخوانان مشهور زمان خود بود که حتی از سوی برخی مانند

1- تاریخ الیعقوبی، ج2، ص 445.

2- تاریخ الیعقوبی، ج2، ص 450، والکامل، ج4، ص 159.

3- تاریخ الیعقوبی، ج2، ص450، الکامل، ج4، ص 163.