خورشید شب صفحه 38

را بر قرار ترجیح داد.(1)

جریان مخالفت نصربن شبث را نیز می توانیم در همین راستا ذکر کنیم، او که از خاندان عباسی نبود، قیامی عربی تشکیل داده و در سال 199 علیه مأمون و به دفاع از بنی عباس در شهر جزیره قیام کرد.(2) و از آن جا که قیام او عباسی بود، حاضر نشد پیشنهاد علویان را مبنی بر کمک به خود بپذیرد.(3)

این قیام که بعدها شدّت گرفت و شخصیت هایی همچون طاهربن حسین (ذوالیمین) و فرزندش (طلحه) را به خود مشغول داشت، مدت ده سال یعنی تا سال 209 ه . ق ادامه داشت و بالاخره در این سال شکست خورده و او را در صفر سال 210 ه . ق به نزد مأمون آوردند.(4)

و بدین ترتیب در این زمان مأمون توانست با سیاست های نظامی و دیپلماتیک خود، دوباره به سمت یکپارچه ساختن خاندان عباسی و سرکوب مخالفان خود اقدام نماید، به گونه ای که بعد از نصر، هیچ کس به طرفداری از خاندان عباسی علیه مأمون اقدامی نکرد.

2-2. خوارج

خوارج که پس از داوری حکمیت بین امام علی (علیه السلام) و معاویه، برای اولین بار به صورت منسجم پدید آمدند،(5) در طول قرون

1- تاریخ الیعقوبی، ج4، ص 448 و 449.

2- الکامل، ج 2، ص 151.

3- الکامل، ج 2، ص 151.

4- الکامل، ج 2، ص 201 و 202.

5- فرهنگ فرق اسلامی، ص 186.