خورشید شب صفحه 56

کرد.(1)

او به جهت شدّت عداوتی که با بنی عباس داشت خانه ها و اموال بنی عباس را در آن شهر به آتش کشید و از این رو به «زید النار» معروف گشت.(2) او سپس در درگیری با عیسی جلوّدی که از طرف مأمون برای سرکوبی او فرستاده شده بود، شکست خورده و اسیر شد.(3) و به مرو نزد مأمون فرستاده شد.

در آن جا مأمون پس از گفتگویی کوتاه با او که با جواب طنز زید روبرو شد او را به جهت برادرش امام رضا (علیه السلام) بخشید.(4)

طبق نقل برخی از منابع امامیه، گفتگوهایی میان امام رضا (علیه السلام) و زید واقع شده که در آنها امام (علیه السلام) به شدت، زید را به جهت اعمال و اندیشه هایش توبیخ می کند.(5)

از محتوای این گفتگوها چنین برمی آید که زید مانند برخی از کوفیان و به تعبیر امام (علیه السلام) به علّت گول خوردن از برخی از محدثان کوفی(6) چنین اعتقاد داشته که به واسطه ی انتساب او به حضرت فاطمه J خداوند او را مجازات نکرده و در آتش نخواهد سوزانید.

اما امام (علیه السلام) در مقابل این اندیشه به شدّت ایستادگی کرده و ضمن یادآوری عبادات سنگین پدرشان امام موسی کاظم (علیه السلام) به روایتی از امام سجاد (علیه السلام) استناد می کند که «لمحسننا کفلان من

1- الکامل، ج4، ص 149.

2- عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج1، ص 258.

3- تاریخ الیعقوبی، ج2، ص 449.

4- عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج1، ص 258.

5- عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج2، ص 257-261.

6- عیون اخبار الرضا (علیه السلام)، ج2، ص 257. عبارت امام (علیه السلام) چنین است: یا زید اغرَّک قولناقلی الکوفه: ان فاطمه احصنت فرجها فحرم الله ذریتها علی النار»