گذری بر اندیشه دینی در غرب صفحه 107

در این میان، باید به عملکرد ویژه مبلغان مسیحی در کشورهای مستعمره توجه داشت. مبلغان مذهبی بی میل نبودند تا در نگرش برتری طلبی اروپاییان نسبت به اقوامی که میان آنها می رفتند، سهیم شوند. مبلغان در این نگرش، رفته رفته ایمان به مسیح را با اعتقاد به برتری اروپاییان یا تمدن غربی، اگر نگوییم اشتباه گرفتند، دست کم با هم درآمیختند. مبلغان امیدوار بودند تا شنوندگان بسیاری که به موعظه هایشان گوش می کردند، به مسیحیت روی آورند.(1)

یکی از پژوهشگران غربی به نام ویلفرد اسمیت در کتابش، که در سال 1960م. نوشته شده است، می گوید:

حاصل بیش از بیست سال مطالعه شرق و مدت کمی هم در مورد آفریقا، مرا به این نتیجه رسانده است که عیب اساسی تمدن غربی ما در ایفای نقش خود در تاریخ جهان، غرور و نخوت است که به کلیسای مسیحیت نیز سرایت کرده است.(2)

وات نیز می گوید:

بیشتر مسلمانان از گروندگان به مسیحیت بیزاری می جستند و برخی نیز نهضت تبلیغی مسیحیت را بازوی استعمار می شمردند. این اتهام در نهایت تا اندازه ای صحت دارد.(3)

پیشرفت غرب و عقب ماندگی مسلمانان

پیشرفت غرب و عقب ماندگی مسلمانان

وقتی مسلمانان در سده هفتم میلادی اسپانیا را فتح کردند، از نظر پیشرفت علمی و تکنولوژی، بسیار جلوتر از ساکنان اروپا بودند، ولی در پایان سده هجدهم، این اروپاییان بودند که از نظر تکنولوژی، گذشته از فنون نظامی و دریایی بر مسلمانان برتری یافتند. انقلاب صنعتی در این زمان آغاز شد و در تمام طول سده های نوزدهم و

1- همان، ص 180.
2- همان، ص 182.
3- همان، ص 174.