ادامه همان حرکتی است که از دوره رنسانس آغاز گشت، در دوره روشنگری شتاب گرفت و شاید به پایان مرگ بار خود نزدیک شده است.(1)
فرانس جیافرت، جامعه شناس فرانسوی می گوید:
کمال معنوی ما تمام شده است؛ فساد اجتماعی که خودکشی، جنون، قتل و امثال اینها را در پی داشته، همه از نبود دین سرچشمه گرفته است و دینی که دنیای علم را کنترل کند، در اروپا نیست. به همین دلیل، بشر از جهت روحی در ضعیف ترین وضعیت تاریخ خود قرار دارد... راستی، گریه آور است که ما روزبه روز قدرتمندتر می شویم، ولی گرمی قلب خویش را از دست می دهیم.
کامل فلاماریون، یکی دیگر از اندیشمندان غربی در این باره می گوید:
ما نباید از اعتراف به انحطاطی که دامن ما را گرفته است، شرم کنیم؛ زیرا خود ما به این عقب گرد اخلاقی راضی شده ایم. تمام توجه ما به منافع شخصی و اغراض ذاتی خویش است. مگر بهره ما از زندگی تنها جمع آوری ثروت نیست؟ بدون اعتنا به راه جمع ثروت، کار می کنیم و عظمت خود را از راه زورگویی به دیگران کسب می کنیم؛ اعتنایی به دستورات و واجبات دینی خود نداریم... انسانیت ما به پست ترین مرحله رسیده است.(2)
آندره زیگفرید نیز چنین نظر می دهد:
آن چه آینده تمدن غرب را تهدید می کند، از خود تمدن بیرون نیست، بلکه از درون خود آن است... یکی از علل انحطاط غرب، سست شدن اصول اخلاقی است که تمدن را هدایت می کند و ملل اروپایی پیوسته از این مسیر منحرف تر می شوند.(3)
ب) عوامل و عناصر مخالف مذهب در مدرنیته
اشاره
ب) عوامل و عناصر مخالف مذهب در مدرنیته
در دوران قرون وسطا و تا سال 1700م. در جهان مسیحیت، حقیقت مسیحیت تقریباً مورد پذیرش همگانی بود. در این دوره، تنها اختلاف نظرها و کشمکش هایی
1- مسلم نجفی، عصر روشنگری، ص 132.
2- همان، ص 269.
3- همان، ص 270.