گذری بر اندیشه دینی در غرب صفحه 43

به گرفتن این مسائل از دین و به خدمت گرفتن آنها در مسیر دین داری را باید فراموش کرد؛ زیرا انسان مدرن به مرحله بلوغ رسیده است و خود می تواند مصلحت خویش را تشخیص دهد. امانوئل کانت، یکی از سکولارهای متقدم، چنین می گوید:

انسانیت و دنیا بالغ شده اند و انسان به شکلی فزاینده مسائل خود را بدون مراجعه به خدا حل می کند.(1)

و بونهافر یکی از متألهین سکولار متأخر نیز در این باره می گوید:

خدا می خواهد ما به این موضوع پی ببریم که ما انسان ها باید زندگی خود را بدون او اداره کنیم و در حضور خدا و با خدا، بدون او زندگی کنیم، خدا اجازه داده است تا خود از جهان بیرون رود و بر صلیب قرار گیرد.(2)

بعدها، رفته رفته روح سکولاریسم در دنیای جدید دمیده شد و بدان جا انجامید که انسان کارها، نیازها و ارزش های مطرح در زندگی خود را از ساحت دین جدا کرد. آنچه امروز به عنوان «جدایی دین از سیاست» در تعریف سکولاریسم مطرح می شود، تنها بیانگر مصداق محدودی از سکولاریسم، در حوزه سیاست است و نه تمام آن.

ز) مذهب و پلورالیسم

اشاره

ز) مذهب و پلورالیسم

یکی از دستاوردهای عصر روشنگری پس از رنسانس، «تساهل و تسامح» است. این پدیده به معنای روحیه و رفتاری است که صاحب آن در باورها و اندیشه های دیگران، اگرچه با باورها و اندیشه های خودش ناسازگار باشند، با «چشم پوشی و مدارا» می نگرد و از محکوم کردن او و سخت گیری و خشونت علیه او خودداری می کند. تساهل در غرب، واکنشی علیه رفتارهای خشن و اندیشه های جزمی کلیسا در مسائل دینی، اجتماعی، سیاسی، علمی و...بود. عواملی مانند: پیشرفت دانش، ضعیف