گذری بر اندیشه دینی در غرب صفحه 68

به یقین، بشر به طور فطری به چیزی نیاز دارد که بتواند به آن اطمینان کند. اگر روزی به جای دین بر عقل و علم تکیه کرد، حال که دیگر این موضع را نیز از دست داده است، چه خواهد کرد؟ آیا او بی هیچ مبنایی به حرکت خود ادامه خواهد داد یا در جست وجوی تکیه گاهی برخواهد آمد؟ بی شک «انسان پست مدرن» امروز نمی تواند برای مدت طولانی به حرکت خود در قالب به اصطلاح پست مدرن ادامه دهد و در جست وجوی ناامیدانه خود برای یافتن حقیقتی که بتواند به آن ایمان آورد، دوباره به دامن دین بازخواهد گشت، باید گفت جزیره ثباتی که او در پی آن می گردد، همان دین است.

ح) دین داری امروز و دین داری دیروز

ح) دین داری امروز و دین داری دیروز

در اینجا باید اشاره کرد که در روزگار ما، به ویژه در جوامع غربی، وقتی صحبت از دین می شود، بیشتر این بحث در میان است که دین داری چقدر «عقلانی» است و به عبارتی چقدر «فایده» دارد. باید به این واقعیت اعتراف کرد که انسان سوداگر امروز، به دین نیز به عنوان وسیله و ابزار می نگرد و از این رو، می توان گفت از قداست و عظمتی که دین نزد انسان دیروز داشت، کمتر نشانه ای در نزد دین داران امروز باقی مانده است.

سخن اریک فروم، از اندیشمندان برجسته معاصر، در این باره شنیدنی است. فروم پس از اینکه تحلیل مفصلی از وضعیت روحی و روانی انسان امروز در غرب به دست می دهد، به پدیده گرایش به دین در غرب اشاره می کند و می گوید:

آدم های ماشینی همان طور که از عشق ورزیدن به یکدیگر عاجزند، خدا را هم نمی توانند دوست داشته باشند. انحطاط عشق به خدا نیز به ابعاد انحطاط عشق به انسان رسیده است. این امر با اینکه گفتنه می شود ما در عصر حاضر شاهد یک تجدید حیات دینی هستیم، تناقض دارد. هیچ حرفی نمی تواند تا این اندازه دور از حقیقت باشد. آنچه ما شاهد آنیم (البته به جز استثناهایی که وجود دارد) بازگشتی است به مفهوم «بت پرستانه» خدا و تبدیل و استحاله آن متناسب با انسان از خود بیگانه امروز. این سیر بازگشت به مفهوم بت پرستانه خدا را به سهولت می توان دید. مردم همه مضطربند؛ به اصول ایمانی پای بند نیستند و هدفی جز اینکه کورکورانه به