تاریخ فلسفه و تصوف صفحه 127

از روایاتی که در تفسیر آیه ]کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ[ وارد شده، استفاده می شود که مراد از «هالک» در این آیه همان معنای اول است. امام صادق† فرمود:

کُلُّ شَیْءٍ هَالِکٌ إِلَّا مَنْ أَخَذَ الطَّرِیقَ الَّذِی أَنْتُمْ عَلَیْهِ ؛(1)

هیچ کس نجات پیدا نمی کند مگر کسی که در طریق شما باشد.

در روایت دیگر هم فرمود:

مگر کسی که در طریق حق باشد.(2)

امام باقر† می فرماید:

همه چیز هالک است مگر دین خدا. پس وجه آن راهی است که با آن به خدا رسیده می شود. (3)

به حسب این روایات، «وجه الله» راه و طریقی است که به سبب آن به خدا می رسند.(4)

امام رضا† می فرماید:

... وجه الله پیامبران و رسولان و حجت های الهی اند که به سبب آنان، مردم به خدا و معرفت ذات مقدس و دین حق الهی می رسند.

از این جهت است که ائمه‰ در روایات زیادی فرمودند:

ما هستیم وجه الله.(5)

یعنی ایشان طریق مستقیم اند که به سبب آنان، مردم به خدا می رسند. از این رو، صراط مستقیم در سوره حمد(6) و صراط سویّ در سوره طه، آیه 135 به آن وجودهای

1- البرهان فی تفسیر القرآن، ج6، ص104، ح7.
2- البرهان فی تفسیر القرآن، ج14، ص295، ح7؛ تفسیر کنز الدقائق، ج10، ص212.
3- البرهان فی تفسیر القرآن، ج14، ص295، ح9؛ تفسیر نور الثقلین، ج4، ص146، ح131.
4- البرهان فی تفسیر القرآن، ج5، ص236، ح4 [10322].
5- البرهان فی تفسیر القرآن، ج13، ص386، ح4 [5930].
6- البرهان فی تفسیر القرآن، ج1، ص107، ح3 4 [270] و ج4، ص845، ح2 [9565].