تاریخ فلسفه و تصوف صفحه 137

من در میان شما دو چیز گران بها می گذارم: کتاب خدا و عترتم. تا وقتی که به آن دو (ثقلین) چنگ زنید، گمراه نخواهید شد. آن دو از یکدیگر جدا نمی شوند تا آن که در حوض کوثر بر من وارد شوند.(1)

بنابراین، کسی که بعضی از آیات متشابه را بچسبد و به رأی خودش آن ها را تأویل و توجیه نماید برخلاف دستور پیامبر و ائمه دینn رفتار کرده، بلکه به پروردگار ایمان نیاورده است؛ زیرا خدای تعالی در حدیث قدسی، فرموده است:

مَا آمَنَ ِ بِی مَنْ فَسَّرَ بِرَأْیِهِ کَلَامِی ؛(2)

کسی که کلام مرا به رأی خود تفسیر کند به من ایمان نیاورده است.

امیرالمؤمنین† وقتی ابن عباس را به سوی خوارج فرستاد، به او فرمود:

لَاتُخَاصِمْهُمْ بِالْقُرْآنِ، فَإِنَّ الْقُرْآنَ حَمَّالٌ ذُو وُجُوهٍ، تَقُولُ وَیَقُولُونَ، وَلَکِنْ حَاجِجْهُمْ بِالسُّنَّهِ فَإِنَّهُمْ لَنْ یَجِدُوا عَنْهَا مِحَیصاً ؛(3)

با خوارج، با آیات قرآن مباحثه نکن که قرآن تاب معانی مختلف

و امکان تفسیر گوناگون دارد؛ تو چیزی می گویی و آن ها چیز دیگر. لیکن، با سنت پیامبرˆ با آن ها محاجه کن که در برابر آن، پاسخی نخواهند یافت.

امام باقر† به قَتاده، فقیه اهل بصره، فرمود:

وای بر تو، ای قتاده! اگر قرآن را از جانب خود تفسیر کنی، هلاک شدی و دیگران را نیز هلاک ساختی؛ و اگر از قول مردم تفسیر کنی، باز هم خود و دیگران را هلاک ساختی... قرآن را فقط کسی که

1- بحارالأنوار، ج2، ص100، ح59 (باب 14 از ابواب العلم از کتاب العقل و العلم و الجهل).
2- التوحید، ص68، ح23 (باب دوم).
3- نهج البلاغه، نامه 77، ص618 .